อัจฉริยสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๑

๗. ปฐมตถาคตอัจฉริยสูตร

ว่าด้วยความอัศจรรย์ ๔ ประการในพระตถาคตเจ้า

{๑๒๗} [๑๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ ๔ ประการ

ย่อมมีปรากฏเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าอัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

เมื่อใด พระโพธิสัตว์จุติจากชั้นดุสิต มีสติสัมปชัญญะ เสด็จลงสู่

พระครรภ์ของพระมารดา เมื่อนั้น แสงสว่างอันยิ่งใหญ่หาประมาณมิได้ย่อมมีปรากฏในโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์ เกินเทวานุภาพของเทวดาทั้งหลาย แม้ในโลกันตริกนรกอันโล่งโถง ไม่มีอะไรปิดบัง มืดมิดมองไม่เห็นอะไร ซึ่งแสงสว่างแห่งดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ที่มีฤทธิ์มีอานุภาพมากอย่างนั้นก็ยังส่องไปไม่ถึง แต่แสงสว่างอันยิ่งใหญ่หาประมาณมิได้ย่อมมีปรากฏแม้ในโลกันตริกนรกนั้น เกินเทวานุภาพของเทวดาทั้งหลายได้ แม้พวกสัตว์ที่เกิดในนรกนั้นก็จำกันและกันได้ด้วยแสงสว่างนั้นว่า ‘เจ้าข้าเอ๋ย ได้ยินว่า แม้สัตว์พวกอื่นที่เกิดในที่นี้ก็มีอยู่, ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นอัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ประการที่ ๑ ย่อมมีปรากฏเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า (๑)

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด พระโพธิสัตว์มีสติสัมปชัญญะ

ประสูติจากพระครรภ์ของพระมารดา เมื่อนั้น แสงสว่าง ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นอัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ประการที่ ๒ ย่อมมีปรากฏเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า (๒)

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด พระตถาคตตรัสรู้อนุตตร

สัมมาสัมโพธิญาณ เมื่อนั้น แสงสว่าง ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็น

อัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ประการที่ ๓ ย่อมมีปรากฏเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า (๓)

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด พระตถาคตประกาศอนุตตร

ธรรมจักร เมื่อนั้น แสงสว่างอันยิ่งใหญ่หาประมาณมิได้ย่อมมีปรากฏในโลกตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพและมนุษย์ เกินเทวานุภาพของเทวดาทั้งหลาย แม้ในโลกันตริกนรกอันโล่งโถง ไม่มีอะไรปิดบัง มืดมิดมองไม่เห็นอะไร ซึ่งแสงสว่างแห่งดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ที่มีฤทธิ์มีอานุภาพมากอย่างนั้นก็ยังส่องไปไม่ถึง แต่แสงสว่างอันยิ่งหาประมาณมิได้ย่อมมีปรากฏแม้ในโลกันตริกนรกนั้น เกินเทวานุภาพของเทวดาทั้งหลายได้ แม้พวกสัตว์ที่เกิดในนรกนั้นก็จำกันและกันได้ด้วยแสงสว่างนั้นว่า ‘เจ้าข้าเอ๋ย ได้ยินว่า แม้สัตว์พวกอื่นผู้เกิดในที่นี้ก็มีอยู่,ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นอัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ประการที่ ๔ ย่อมมีปรากฏเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า” (๔)

๘. ทุติยตถาคตอัจฉริยสูตร

ว่าด้วยความอัศจรรย์ ๔ ประการในพระตถาคตเจ้า

{๑๒๘} [๑๒๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ ๔ ประการย่อมมีปรากฏเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าอัพภุตธรรมที่น่าอัศจรรย์ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ