๑. อมนาปสูตร เล่ม ๑๘

๓. มาตุคามสังยุต

๑. เปยยาลวรรค

๑. มาตุคามสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติของสตรีที่บุรุษชอบใจ

{๔๕๘} [๒๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ ย่อมไม่เป็นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่วนเดียว องค์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) รูปไม่สวย (๒) ไม่มีโภคสมบัติ

(๓) ไม่มีมารยาท (๔) เกียจคร้าน

(๕) ไม่ได้บุตรให้เขา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการเหล่านี้แลย่อมไม่เป็นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่วนเดียว{๔๕๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการย่อมเป็นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่วนเดียว องค์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) มีรูปสวย (๒) มีโภคสมบัติ

(๓) มีมารยาท (๔) ขยัน ไม่เกียจคร้าน

(๕) ได้บุตรให้เขา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการเหล่านี้แลย่อมเป็นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่วนเดียว”

๒. ปุริสสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติของบุรุษที่สตรีชอบใจ

{๔๖๐} [๒๘๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการย่อมไม่เป็นที่ชอบใจของมาตุคามโดยส่วนเดียว องค์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) รูปไม่งาม (๒) ไม่มีโภคสมบัติ

(๓) ไม่มีมารยาท (๔) เกียจคร้าน

(๔) ไม่ได้บุตรให้เธอ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการเหล่านี้แล ย่อมไม่เป็นที่ชอบใจของมาตุคามโดยส่วนเดียว

{๔๖๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ ย่อมเป็นที่ชอบใจของมาตุคามโดยส่วนเดียว องค์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) มีรูปงาม (๒) มีโภคสมบัติ

(๓) มีมารยาท (๔) ขยัน ไม่เกียจคร้าน

(๕) ได้บุตรให้เธอ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการเหล่านี้แลย่อมเป็นที่ชอบใจของมาตุคามโดยส่วนเดียว”

๓. อาเวณิกทุกขสูตร

ว่าด้วยความทุกข์เฉพาะตัวของมาตุคาม ๕ ประการ

{๔๖๒} [๒๘๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความทุกข์เฉพาะตัวของมาตุคามที่ตนจะต้องได้รับนอกเหนือจากบุรุษ มี ๕ ประการนี้ ความทุกข์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ