๕. ปริชานสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๘

๕. ทุติยอปริชานนสูตร

ว่าด้วยผู้ยังไม่รู้ยิ่งย่อมละสิ่งทั้งปวงไม่ได้ สูตรที่ ๒

{๒๙} [๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ยังไม่รู้ยิ่ง ยังไม่กำหนดรู้ ยังไม่คลายกำหนัด ยังละไม่ได้ซึ่งสิ่งทั้งปวง ย่อมเป็นผู้ไม่สามารถจะสิ้นทุกข์ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงที่บุคคลผู้ยังไม่รู้ยิ่ง ยังไม่กำหนดรู้ ยังไม่คลายกำหนัด ยังละไม่ได้ ย่อมเป็นผู้ไม่สามารถจะสิ้นทุกข์ได้ คืออะไร คือ จักษุ รูป จักขุวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักขุวิญญาณ ... มโน ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้งด้วยมโนวิญญาณ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงนี้แลที่บุคคลผู้ยังไม่รู้ยิ่ง ยังไม่กำหนดรู้ ยังคลายกำหนัดไม่ได้ ยังละไม่ได้ ย่อมเป็นผู้ไม่สามารถจะสิ้นทุกข์ได้”{๓๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนบุคคลผู้รู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลายกำหนัด ละได้ซึ่งสิ่งทั้งปวง ย่อมเป็นผู้สามารถจะสิ้นทุกข์ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงที่บุคคลผู้รู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลายกำหนัดละได้ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะสิ้นทุกข์ได้ คืออะไร คือ จักษุ รูป จักขุวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักขุวิญญาณ ... มโน ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้งด้วยมโนวิญญาณ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงนี้แลที่บุคคลผู้รู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลายกำหนัดละได้ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะสิ้นทุกข์ได้”

๖. อาทิตตสูตร

ว่าด้วยสิ่งทั้งปวงเป็นของร้อน

{๓๑} [๒๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ตำบลคยาสีสะ ริมฝั่งแม่นํ้าคยาพร้อมกับภิกษุ ๑,๐๐๐ รูป ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า