๑. วิสารทสูตร เล่ม ๑๘

มาตุคามพลวรรคที่ ๓

๑. วิสารทสูตร๑

ว่าด้วยกำลังของมาตุคาม ๕ ประการ

[๔๘๔] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลังของมาตุคาม ๕ ประการนี้๕ ประการเป็นไฉน. กำลังคือรูป ๑ กำลังคือโภคะ ๑ กำลังคือญาติ ๑ กำลังคือบุตร ๑ กำลังคือศีล ๑ กำลังของมาตุคาม ๕ นี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลายมาตุคามผู้ประกอบด้วยกำลัง ๕ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถอยู่ครองเรือน.

จบ วิสารทสูตรที่ ๑

มาตุคามพลวรรคที่ ๓

อรรถกถาวิสารทสุตรที่ ๑๑

พึงทราบวินิจฉัยใน วิสารทสูตรที่ ๑ ดังต่อไปนี้

ในบทเป็นอาทิว่า รูปพลํ ความว่า ความถึงพร้อมแห่งรูป ชื่อว่ารูปพละ. ความถึงพร้อมแห่งโภคะ ชื่อว่า โภคพละ ความถึงพร้อมแห่งญาติชื่อว่า ญาติพละ. ความถึงพร้อมแห่งบุตร ชื่อว่า ปุตตพละ. ความถึงพร้อมแห่งศีล ชื่อว่า สีลพละ. ก็เมื่อรักษาศีล ๕ หรือศีล ๑. ไม่ขาด ชื่อว่าสีลพละ คือความถึงพร้อมแห่งศีล. บทว่า อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจพลานิ ความว่าพละ ๕ เหล่านี้ ท่านเรียก ชื่อว่าพละ เพราะอรรถว่าเป็นเครื่องสนับสนุน ( อุปถัมภ์ )

จบ อรรถกถาวิสารทสูตรที่ ๑

๑. อรรถกถาจัดเป็นสูตรที่ ๑๐ ในเปยยาลวรรค พระไตรปิฎกเป็นสูตรที่ ๑ ในมาตุคามพลวรรคที่ ๓

๒. ปสัยหสูตร๑

ว่าด้วยกำลังของมาตุคาม ๕ ประการ

[๔๘๕] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลังของมาตุคาม ๕ ประการนี้ ๕ประการเป็นไฉน. กำลังคือรูป ๑ กำลังคือโภคะ ๑ กำลังคือญาติ ๑ กำลังคือบุตร ๑ กำลังคือศีล ๑ กำลังของมาตุคาม ๕ นี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตุ-คามผู้ประกอบด้วยกำลัง ๕ ประการนี้แล ย่อมบังคับสามีอยู่ครองเรือนได้.

จบ ปสัยหสูตรที่ ๒

อรรถกถาปสัยหสูตรที่ ๒

บทว่า ปสยฺห คือครอบงำแล้ว

จบ อรรถกถาปสัยหสูตรที่ ๒

๓. อภิภุยยสูตร๒

ว่าด้วยกำลังของมาตุคาม ๕ ประการของบุรุษประการเดียว

[๔๘๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลังของมาตุคาม ๕ ประการนี้๕ ประการเป็นไฉน. กำลังคือรูป ๑ กำลังคือโภคะ ๑ กำลังคือญาติ ๑กำลังคือบุตร ๑ กำลังคือศีล ๑ กำลังของมาตุคาม ๕ นี้แล มาตุคามผู้ประกอบด้วยกำลัง ๕ ประการนี้ ย่อมประพฤติข่มขี่สามีได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนบุรุษผู้ประกอบด้วยกำลังอย่างเดียว ย่อมประพฤติข่มขี่มาตุคามได้ กำลังอย่างเดียวเป็นไฉน. ได้แก่กำลังคือความเป็นใหญ่๑. อรรถกถาจัดไว้เป็นสูตรที่ ๑๐ ในเปยยาลวรรค พระไตรปิฎกเป็นสูตรที่ ๒ ในมาตุคามพลวรรคที่ ๓

๒. สูตรที่ ๓-๑๐ ไม่มีอรรถกถาแก้.