๑๕. สักกายสูตร เล่ม ๑๘

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ความทุกข์มี ๓ เหล่านี้ คือ ความทุกข์คือทุกข์ ความทุกข์คือสังขาร ความทุกข์คือความแปรผัน ความทุกข์มี ๓ เหล่านี้แล”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น”

“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๑๕. สักกายปัญหาสูตร

ว่าด้วยปัญหาเรื่องสักกายทิฎฐิ

{๕๑๑} [๓๒๘] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘สักกายะ สักกายะ’ ดังนี้ สักกายะเป็นไฉนหนอ”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ อุปาทานขันธ์มี ๕ เหล่านี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่าสักกายะ คือ อุปาทานขันธ์คือรูป ๑ อุปาทานขันธ์คือเวทนา ๑ อุปาทานขันธ์คือสัญญา ๑ อุปาทานขันธ์คือสังขาร ๑ อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ ๑ อุปาทานขันธ์ ๕ เหล่านี้แลพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่าสักกายะ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้น”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้น”

“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้น”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้นและเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๑๖. ทุกกรปัญหาสูตร

ว่าด้วยปัญหาเรื่องสิ่งที่ทำได้ยาก

{๕๑๒} [๓๒๙] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร อะไรหนอเป็นสิ่งที่ทำได้ยากในธรรมวินัยนี้”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “การบวช ผู้มีอายุ เป็นสิ่งที่ทำได้ยาก”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็อะไรเล่าอันบุคคลผู้บวชแล้วทำได้โดยยาก”

“ความยินดียิ่ง ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็อะไรเล่าอันภิกษุผู้ยินดียิ่งแล้วทำได้โดยยาก”

“การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็ภิกษุผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมแล้ว จะพึงเป็นพระอรหันต์ได้นานเพียงไร”“ไม่นานนัก ผู้มีอายุ”

จบ ชัมพุขาทกสังยุต