พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ชัมพุขาทกสังยุตต์
๑๖. ทุกกรสูตร เล่ม ๑๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๖/๑๖ ในชัมพุขาทกสังยุตต์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค ชัมพุขาทกสังยุตต์ ทุกกรสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๘ หน้า ๓๕๑–๓๕๓
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้น”
“มีอยู่ ผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้น”
“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้น”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้สักกายะนั้นและเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”
๑๖. ทุกกรปัญหาสูตร
ว่าด้วยปัญหาเรื่องสิ่งที่ทำได้ยาก
{๕๑๒} [๓๒๙] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร อะไรหนอเป็นสิ่งที่ทำได้ยากในธรรมวินัยนี้”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “การบวช ผู้มีอายุ เป็นสิ่งที่ทำได้ยาก”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็อะไรเล่าอันบุคคลผู้บวชแล้วทำได้โดยยาก”
“ความยินดียิ่ง ผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็อะไรเล่าอันภิกษุผู้ยินดียิ่งแล้วทำได้โดยยาก”
“การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็ภิกษุผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมแล้ว จะพึงเป็นพระอรหันต์ได้นานเพียงไร”“ไม่นานนัก ผู้มีอายุ”
จบ ชัมพุขาทกสังยุต
รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้
๑. นิพพานปัญหาสูตร ๒. อรหัตตปัญหาสูตร
๓. ธัมมาวาทีปัญหาสูตร ๔. กิมัตถิยสูตร
๕. อัสสาสัปปัตตสูตร ๖. ปรมัสสาสัปปัตตสูตร
๗. เวทนาปัญหาสูตร ๘. อาสวปัญหาสูตร
๙. อวิชชาปัญหาสูตร ๑๐. ตัณหาปัญหาสูตร
๑๑. โอฆปัญหาสูตร ๑๒. อุปาทานปัญหาสูตร
๑๓. ภวปัญหาสูตร ๑๔. ทุกขปัญหาสูตร
๑๕. สักกายปัญหาสูตร ๑๖. ทุกกรปัญหาสูตร
๕. สามัณฑกสังยุต
๑. สามัณฑกสูตร
ว่าด้วยปัญหาเรื่องนิพพาน
{๕๑๓} [๓๓๐] สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรอยู่ที่ฝั่งแม่นํ้าคงคา ใกล้อุกกเจลนคร ในแคว้นวัชชี ครั้งนั้น ปริพาชกชื่อสามัณฑกะเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับท่านพระสารีบุตร ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘นิพพาน นิพพาน’ ดังนี้ นิพพานเป็นไฉนหนอ”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ความสิ้นราคะ ความสิ้นโทสะ ความสิ้นโมหะ นี้เรียกว่านิพพาน”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อทำนิพพานนั้นให้แจ้ง”
“มีอยู่ ผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อทำนิพพานนั้นให้แจ้ง”
“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฎฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อทำนิพพานนั้นให้แจ้ง”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อทำนิพพานนั้นให้แจ้งและเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”
(ข้อความต่อไปพึงขยายให้พิสดารเหมือนในชัมพุขาทกสังยุตข้างต้น)
จบ ๑๖. ทุกกรสูตร