๓. ธรรมวาทีปัญหาสูตร เล่ม ๑๘

๒. อรหัตตปัญหาสูตร

ว่าด้วยปัญหาเรื่องพระอรหัตตผล

{๔๙๘} [๓๑๕] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘อรหัต อรหัต, ดังนี้ อรหัตเป็นไฉนหนอแล’ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ความสิ้นราคะ ความสิ้นโทสะ ความสิ้นโมหะ นี้เรียกว่าอรหัต”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อทำอรหัตนั้นให้แจ้ง”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อทำอรหัตนั้นให้แจ้ง”

“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ .. สัมมาสมาธิ นี้แล เป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อทำอรหัตนั้นให้แจ้ง”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อทำอรหัตนั้นให้แจ้ง และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๓. ธัมมวาทีปัญหาสูตร

ว่าด้วยปัญหาผู้เป็นธรรมวาที

{๔๙๙} [๓๑๖] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ใครหนอเป็นธรรมวาทีในโลก ใครหนอเป็นผู้ปฏิบัติดีในโลก ใครหนอเป็นผู้ไปดีแล้วในโลก”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ท่านผู้ใดแสดงธรรมเพื่อละราคะ โทสะ โมหะ ท่านผู้นั้นชื่อว่าเป็นธรรมวาทีในโลก อนึ่ง ท่านผู้ใดปฏิบัติเพื่อ

ละราคะ โทสะ โมหะ ท่านผู้นั้นชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติดีในโลก ราคะ โทสะ โมหะ อันท่านผู้ใดละได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ทำไม่ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา ท่านผู้นั้นชื่อว่าเป็นผู้ไปดีแล้วในโลก”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อละราคะ โทสะ โมหะนั้น”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อละราคะ โทสะ โมหะนั้น”

“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อละราคะ โทสะ โมหะนั้น”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อละราคะ โทสะ โมหะนั้น และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๔. กิมัตถิยสูตร

ว่าด้วยประโยชน์แห่งการประพฤติพรหมจรรย์

{๕๐๐} [๓๑๗] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า“ดูก่อนท่านสารีบุตร ท่านอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระสมณโคดมเพื่อประโยชน์อะไร”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ เราอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาคเจ้าเพื่อกำหนดรู้ทุกข์”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้น”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”