คิญชกาวสถสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙

๘. ปฐมคิญชกาวสถสูตร

ว่าด้วยธรรมบรรยายชื่อธัมมาทาส สูตรที่ ๑

{๑๔๖๙} [๑๐๐๔] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ที่พักซึ่งก่อด้วยอิฐในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุชื่อสาฬหะมรณภาพแล้ว คติของเธอเป็นอย่างไร สัมปรายภพของเธอเป็นอย่างไร ภิกษุณีชื่อนันทามรณภาพแล้ว... อุบาสกชื่อสุทัตตะถึงแก่กรรมแล้ว... อุบาสิกาชื่อสุชาดาถึงแก่กรรมแล้ว คติของเธอเป็นอย่างไร สัมปรายภพของเธอเป็นอย่างไร”

{๑๔๗๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอานนท์ ภิกษุชื่อสาฬหะผู้มรณภาพ แล้วทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ ภิกษุณีชื่อนันทาผู้มรณภาพแล้วเป็นโอปปาติกะจักปรินิพพานในภพนั้น มีอันไม่กลับจากโลกนั้นเป็นธรรมดาเพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป อุบาสกชื่อสุทัตตะผู้ถึงแก่กรรมแล้ว เป็นสกทาคามีเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป และเพราะราคะ โทสะ โมหะเบาบาง มาสู่โลกนี้อีกคราวเดียวแล้วจักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ อุบาสิกา ชื่อสุชาดาผู้ถึงแก่กรรมแล้วเป็นโสดาบันเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า{๑๔๗๑} ดูก่อนอานนท์ ข้อที่บุคคลผู้เกิดมาเป็นมนุษย์แล้วพึงทำกาละไป มิใช่เป็นของน่าอัศจรรย์ ถ้าเมื่อผู้นั้น ๆ ทำกาละแล้ว เธอทั้งหลายพึงเข้ามาหาเราแล้วสอบถามเนื้อความนั้น ข้อนี้แหละจะเป็นความลำบากแก่ตถาคต

เพราะฉะนั้นแล เราจักแสดงธรรมบรรยายชื่อธัมมาทาส ที่อริยสาวกผู้ประกอบแล้ว เมื่อต้องการอยู่ ก็พึงพยากรณ์ตนได้ด้วยตนเองว่า ‘เรามีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีปิตติวิสัย อบาย ทุคติ วินิบาต สิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า’

{๑๔๗๒} ดูก่อนอานนท์ ก็ธรรมบรรยายชื่อธัมมาทาสที่อริยสาวกผู้ประกอบแล้วเมื่อต้องการอยู่ ก็พึงพยากรณ์ตนได้ด้วยตนเองว่า ‘เรามีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีปิตติวิสัย อบาย ทุคติ วินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นพระโสดาบัน มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า’ นั้นเป็นไฉน

ดูก่อนอานนท์ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า... ในพระธรรม... ในพระสงฆ์... ประกอบด้วยศีลที่พระอริยเจ้าใคร่แล้ว... เป็นไปเพื่อสมาธิ นี้แลคือธรรมบรรยายชื่อธัมมาทาสที่อริยสาวกผู้ประกอบแล้ว เมื่อต้องการอยู่ ก็พึงพยากรณ์ตนได้ ด้วยตนเองว่า ‘เรามีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีปิตติวิสัย อบาย ทุคติ วินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า”

๙. ทุติยคิญชกาวสถสูตร

ว่าด้วยธรรมบรรยายชื่อธัมมาทาส สูตรที่ ๒

{๑๔๗๓} [๑๐๐๕] ท่านพระอานนท์ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุชื่ออโสกะมรณภาพแล้ว คติของเธอเป็นอย่างไร