พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อินทริยสังยุต · สูกรขาตวรรค
สูกรขาตาสูตร เล่ม ๑๙
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๕๒–๑๐๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในสูกรขาตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อินทริยสังยุต สูกรขาตวรรค สูกรขาตาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๓๖๐–๓๖๑
{๑๐๕๐} ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เรื่องเคยมีมาแล้ว ข้าพระองค์ได้ประพฤติพรหมจรรย์ในพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่ากัสสปะ แม้ในเวลานั้น เขารู้จักข้าพระองค์อย่างนี้ว่า ‘สหกภิกษุ สหกภิกษุ’ ข้าพระองค์นั้นเพราะความที่อินทรีย์ ๕ เหล่านี้อันตนเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว จึงคลายกามฉันท์ในกามทั้งหลายเสียได้ หลังจากตายไป ได้เข้าถึงสุคติพรหมโลก แม้ในพรหมโลกนั้น เขาก็รู้จักข้าพระองค์อย่างนี้ว่า ‘ท้าวสหัมบดีพรหม ท้าวสหัมบดีพรหม’{๑๐๕๑} ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้อนี้เป็นอย่างนั้น ข้าแต่พระสุคตเจ้า ข้อนี้เป็นอย่างนั้น ข้าพระองค์รู้ ข้าพระองค์เห็น อย่างที่อินทรีย์ ๕ เหล่านี้ ที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด”
๘. สูกรขาตสูตร
ว่าด้วยสาเหตุที่ภิกษุเคารพยำเกรงพระตถาคต
{๑๐๕๒} [๕๒๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ถํ้าสูกรขาตา เขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤท์ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนสารีบุตร ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอำนาจประโยชน์อะไรหนอ จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในตถาคตหรือในคำสั่งสอนของตถาคต”
{๑๐๕๓} พระสารีบุตรกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่ง ในพระตถาคตหรือในคำสอนของพระตถาคต”
{๑๐๕๔} “สาธุ สาธุ สารีบุตร แท้จริงภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคต
{๑๐๕๕} ดูก่อนสารีบุตร ก็ธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม ที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอยู่จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคตนั้นเป็นไฉนเล่า”
{๑๐๕๖} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้เป็นขีณาสพในพระธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัทธินทรีย์อันให้ถึงความสงบ ให้ถึงความตรัสรู้ ย่อมเจริญวิริยินทรีย์... สตินทรีย์... สมาธินทรีย์... ปัญญินทรีย์อันให้ถึงความสงบ ให้ถึงความตรัสรู้ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยมนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอยู่จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในพระตถาคตหรือในคำสอนของพระตถาคต”{๑๐๕๗} “สาธุ สาธุ สารีบุตร ด้วยว่าธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยมนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอยู่ จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคต {๑๐๕๘} ดูก่อนสารีบุตร การนอบน้อมอย่างยิ่งที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพประพฤติในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคตเป็นไฉนเล่า”
{๑๐๕๙} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้เป็นขีณาสพในพระธรรมวินัยนี้มีความเคารพยำเกรงในพระศาสดา ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในการศึกษา ในสมาธิอยู่ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ การนอบน้อมอย่างยิ่งนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพประพฤติในพระตถาคตหรือในคำสอนของพระตถาคต”
{๑๐๖๐} “สาธุ สาธุ สารีบุตร ด้วยว่าการนอบน้อมอย่างยิ่งนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพประพฤติในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคต”
๙. ปฐมอุปปาทสูตร
ว่าด้วยอินทรีย์ ๕ ไม่เกิดนอกพุทธกาล
{๑๐๖๑} [๕๒๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
จบ สูกรขาตาสูตร