วัสสวุตถสูตร เล่ม ๑๙

๒. วัสสวุตถสูตร

ว่าด้วยพระอริยบุคคลมีน้อยกว่ากันโดยลำดับ

{๑๖๒๓} [๑๐๔๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้น ภิกษุรูปหนึ่งอยู่จำพรรษาในพระนครสาวัตถีแล้วเดินทางไปถึงพระนครกบิลพัสดุ์โดยลำดับด้วยกรณียะบางอย่าง พวกเจ้าศากยะชาวพระนครกบิลพัสดุ์ได้ทราบข่าวว่า “ภิกษุรูปหนึ่งอยู่จำพรรษาในพระนครสาวัตถีแล้วเดินทางมาถึงพระนครกบิลพัสดุ์” จึงเสด็จไปหาภิกษุรูปนั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วทรงนมัสการภิกษุนั้น ประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ตรัสถามภิกษุนั้นว่า{๑๖๒๔} “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ประชวร และยังทรงแข็งแรงดีหรือ”

ภิกษุนั้นทูลว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ประชวรและยังทรงแข็งแรงดีขอถวายพระพร”

“ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะไม่อาพาธและยังแข็งแรงดีหรือ”

“แม้พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะก็ไม่อาพาธและยังแข็งแรงดีขอถวายพระพร”

“ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ภิกษุสงฆ์ไม่ป่วยไข้และยังแข็งแรงกันดีหรือ”

“แม้ภิกษุสงฆ์ก็ไม่ป่วยไข้และยังแข็งแรงดี ขอถวายพระพร”

“ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ระหว่างพรรษานี้ มีอะไรบ้างไหมที่ท่านได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้า”“ขอถวายพระพร มีพระดำรัสที่อาตมภาพได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้ามีดังนี้ว่า ‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ทำให้

แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่มีจำนวนน้อย ก็แต่ว่าภิกษุผู้เป็นโอปปาติกะเพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป จักนิพพานในภพที่เกิดนั้นมีอันไม่กลับมาจากโลกนั้นเป็นธรรมดา มีจำนวนมากกว่า’

มีอีกข้อหนึ่ง ที่อาตมภาพได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า ‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เป็นโอปปาติกะเพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไปจักนิพพานในภพที่เกิดนั้น มีอันไม่กลับมาจากโลกนั้นเป็นธรรมดา มีจำนวนน้อย ก็แต่ว่าภิกษุผู้เป็นสกทาคามีเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป และเพราะราคะ โทสะ โมหะเบาบาง กลับมาสู่โลกนี้อีกคราวเดียวเท่านั้นแล้ว จักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ มีจำนวนมากกว่า’มีอีกข้อหนึ่ง ที่อาตมภาพได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า ‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เป็นพระสกทาคามีเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป และเพราะราคะ โทสะ โมหะเบาบาง กลับมาสู่โลกนี้อีกคราวเดียวเท่านั้นแล้ว จักทำที่สุดแท่งทุกข์ได้ มีจำนวนน้อย ก็แต่ว่าภิกษุผู้เป็นพระโสดาบันเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดาเป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า มีจำนวนมากกว่า’ ดังนี้”

๓. ธัมมทินนสูตร

ว่าด้วยธัมมทินนอุบาสกพยากรณ์โสดาปัตติผล

{๑๖๒๕} [๑๐๔๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ใกล้พระนครพาราณสี ครั้งนั้น อุบาสกชื่อว่าธัมมทินนะพร้อมด้วยอุบาสก ๕๐๐ คนเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้อใดจะพึงเป็นประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่