มหานามสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙

๓. สรกานิวรรค

๑. ปฐมมหานามสูตร

ว่าด้วยพระเจ้ามหานามทรงกลัวสวรรคต สูตรที่ ๑

{๑๕๐๗} [๑๐๑๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ นิโครธาราม ใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ครั้งนั้น พระเจ้ามหานามศากยราชเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วทรงถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระนครกบิลพัสดุ์นี้เป็นพระนครที่มั่งคั่ง เจริญรุ่งเรือง มีผู้คนมาก แออัดไปด้วยมนุษย์ มีซอกซอยคับแคบ หม่อมฉันนั่งใกล้พระผู้มีพระภาคเจ้าหรือนั่งใกล้ภิกษุทั้งหลายผู้น่าเจริญใจแล้ว เมื่อเข้าไปยังพระนครกบิลพัสดุ์ ในเวลาเย็น ก็ได้พบเห็นช้างบ้าง ม้าบ้าง รถบ้าง เกวียนบ้าง ผู้คนบ้างที่พลุกพล่าน

สมัยนั้น สติของหม่อมฉันที่ปรารภถึงพระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงพระธรรม ถึงพระสงฆ์ก็ลืมเลือนไป หม่อมฉันมีความดำริว่า ‘ถ้าในเวลานี้ เราทำกาละลงไปคติของเราจะเป็นอย่างไร อภิสัมปรายภพของเราจะเป็นอย่างไร”{๑๕๐๘} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “อย่ากลัวไปเลย มหาบพิตร อย่ากลัวไปเลยมหาบพิตร การสวรรคตอันไม่เลวทรามจักมีแก่มหาบพิตร กาลกิริยาอันไม่เลวทรามจักมีแก่มหาบพิตร ดูก่อนมหาบพิตร จิตที่ผู้ใดผู้หนึ่งอบรมแล้วด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญาตลอดกาลนาน กายของผู้นั้นที่มีรูปประกอบด้วยมหาภูตรูป ๔ มีมารดาบิดาเป็นแดนเกิด เจริญขึ้นด้วยข้าวสุกและขนมสดมีความไม่เที่ยง ต้องขัดสี นวดฟั้น และมีอันแตกกระจัดกระจายไปเป็นธรรมดา พวกกา แร้ง นกตะกรุม สุนัข สุนัขจิ้งจอก หรือสัตว์ต่างชนิด

ย่อมกัดกินไป ส่วนจิตของผู้นั้นอันศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญาอบรมมาแล้วตลอดกาลนาน ย่อมเป็นสิ่งที่ลอยขึ้น บรรลุถึงคุณวิเศษ

{๑๕๐๙} ขอถวายพระพร เปรียบเหมือนบุรุษคนหนึ่งกดหม้อเนยใสหรือหม้อน้ำมันลงไปยังห้วงน้ำลึกแล้วทุบทิ้ง สิ่งใดที่มีอยู่ในหม้อนั้นจะเป็นก้อนกรวดหรือกระเบื้องก็ตาม สิ่งนั้นจะจมลงข้างล่าง สิ่งใดจะเป็นเนยใสหรือนํ้ามันก็ตาม สิ่งนั้นจะลอยขึ้นข้างบน ถึงความวิเศษ ฉันใด จิตที่ผู้ใดผู้หนึ่งอบรมแล้วด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญามาตลอดกาลนาน กายของผู้นั้นที่มีรูป ประกอบด้วยมหาภูตรูป ๔ มีมารดาบิดาเป็นแดนเกิด เจริญขึ้นด้วย ข้าวสุกและขนมสด มีความไม่เที่ยง ต้องขัดสี นวดฟั้น และมีอันแตกกระจัดกระจายไปเป็นธรรมดา พวกกา แร้ง นกตะกรุม สุนัข สุนัขจิ้งจอก หรือสัตว์ต่างชนิดย่อมกัดกินไป ส่วนจิตของผู้นั้นอันศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญาอบรมมาแล้วตลอดกาลนาน ย่อมเป็นสิ่งที่ลอยขึ้น บรรลุถึงคุณวิเศษฉันนั้นเหมือนกันขอถวายพระพร มหาบพิตรทรงอบรมจิตด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญามาแล้วตลอดกาลนาน อย่ากลัวไปเลย มหาบพิตร อย่ากลัวไปเลย มหาบพิตร การสวรรคตอันไม่เลวทรามจักมีแก่มหาบพิตร กาลกิริยาอันไม่เลวทรามจักมีแก่มหาบพิตร”

๒. ทุติยมหานามสูตร

ว่าด้วยพระเจ้ามหานามทรงกลัวสวรรคต สูตรที่ ๒

{๑๕๑๐} [๑๐๑๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ นิโครธารามใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ครั้งนั้น พระเจ้ามหานามศากยราชเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วทรงถวายบังคม