วิคคาหิกกถาสูตร เล่ม ๑๙

ไม่มีที่สุด’ ‘ชีวะก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น’ หรือว่า ‘ชีวะก็อย่างหนึ่ง สรีระก็อย่างหนึ่ง’ ‘สัตว์หลังจากตายไปย่อมเกิดอีก’ หรือว่า ‘สัตว์หลังจากตายไปย่อมไม่เกิดอีก’ ‘สัตว์หลังจากตายไปย่อมเกิดอีกก็มี ไม่เกิดอีกก็มี’ หรือว่า ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็ไม่ใช่ ไม่เกิดอีกก็ไม่ใช่’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าความคิดนี้ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่ใช่พรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมไม่เป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน ก็เมื่อเธอทั้งหลายจะคิด พึงคิดว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าความคิดนี้ประกอบด้วยประโยชน์เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียร เพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

๙. วิคคาหิกกถาสูตร

ว่าด้วยการพูดที่ไม่เป็นประโยชน์

{๑๖๖๒} [๑๐๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงอย่าพูดถ้อยคำที่ชวนทะเลาะกันว่า ‘ท่านไม่รู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ดอก เราซิรู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ ท่านจักรู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ได้อย่างไร ท่านปฏิบัติผิด เราชิปฏิบัติถูก คำที่ควรจะพูดก่อนท่านกลับพูดทีหลัง คำที่ควรจะพูดทีหลังท่านกลับพูดเสียก่อน คำของเราเป็นประโยชน์ ของท่านไม่เป็นประโยชน์ ข้อที่ท่านเคยช่ำชองมาบัดนี้ผันแปรไปแล้ว เราจับผิดวาทะของท่านได้แล้ว ท่านถูกเราข่มเสียแล้ว ท่านจงถอนวาทะเสีย ถ้าสามารถ’ ดังนี้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าถ้อยคำนี้ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่ใช่พรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมไม่เป็นไปเพื่อความ

เบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน ก็เมื่อเธอทั้งหลายจะพูด พึงพูดว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าถ้อยคำนี้ประกอบด้วยประโยชน์ เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’

๑๐. ติรัจฉานกถาสูตร

ว่าด้วยการพูดดิรัจฉานกถา

{๑๖๖๓} [๑๐๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงอย่าพูดดิรัจฉานกถา ซึ่งมีหลายอย่าง คือ พูดเรื่องพระราชา เรื่องโจร เรื่องมหาอำมาตย์ เรื่องกองทัพ เรื่องภัย เรื่องรบ เรื่องข้าว เรื่องน้ำ เรื่องผ้า เรื่องที่นอน เรื่องดอกไม้ เรื่องของหอม เรื่องญาติ เรื่องยาน เรื่องบ้าน เรื่องนิคม เรื่องนคร เรื่องชนบท เรื่องสตรี เรื่องบุรุษ เรื่องคนกล้าหาญ เรื่องตรอก เรื่องท่านํ้า เรื่องคนที่ล่วงลับไปแล้ว เรื่องเบ็ดเตล็ด เรื่องโลก เรื่องทะเล เรื่องความเจริญและความเสื่อมด้วยประการนั้น ๆ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าถ้อยคำนี้ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมไม่เป็นไป เพื่อความเบื่อหน่าย... เพื่อนิพพาน ก็เมื่อเธอทั้งหลายจะพูด พึงพูดว่า ‘นี้ทุกข์ ...