พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มัคคสังยุต · วิหารวรรค
ปริสุทธิสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในวิหารวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต วิหารวรรค ปริสุทธิสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๑๙–๒๐
๕. ทุติยอุปปาทสูตร
ว่าด้วยธรรม ๘ ประการย่อมมีเพราะวินัยของพระสุคต
{๕๓} [๑๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้ที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากวินัยของพระสุคต ธรรม ๘ ประการ เป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการ นี้แลที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้น นอกจากวินัยของพระสุคต”
๖. ปฐมปริสุทธสูตร
ว่าด้วยธรรม ๘ ประการย่อมเกิดเพราะความปรากฏแห่งพระตถาคต
{๕๔} [๑๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้ฟูขึ้น ปราศจากอุปกิเลส ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอก จากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรม ๘ ประการเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการ นี้แล บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้ฟูขึ้น ปราศจากอุปกิเลส ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า”
- ๑วินัยของพระสุคต หมายถึงหลักคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า หรือหลักพระพุทธศาสนา เพราะคำว่า พระสุคต เป็นอีกพระนามหนึ่งของพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งมีความหมาย ๔ ประการ คือ (๑) เสด็จไปอย่างสง่างามด้วยอริยมรรค (๒) เสด็จไปสู่อมตสถานที่ดีงามกล่าวคือพระนิพพาน (๓) เสด็จรุดหน้าไปดีโดยชอบ คือไม่ทรงกลับมาหากิเลสที่ทรงละได้แล้ว (๔) ทรงมีพระวาจาคือ ตรัสพระวาจาที่ควรในฐานะที่ควรเท่านั้น (นัย วิ.อ. ๑/๑๐๘, ที.สี.อ. ๒๑๓)
๗. ทุติยปริสุทธสูตร
ว่าด้วยธรรม ๘ ประการ ย่อมบริสุทธิ์เพราะวินัยของพระสุคต
{๕๕} [๑๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลส เป็นเหตุให้ฟูขึ้น ปราศจากอุปกิเลส ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากวินัยของพระสุคต ธรรม ๘ ประการเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้แล บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้ฟูขึ้น ปราศจากอุปกิเลส ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ไม่เกิดขึ้นนอกจากวินัยของพระสุคต”
๘. ปฐมกุกกุฏารามสูตร
ว่าด้วยอพรหมจรรย์
{๕๖} [๑๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์กับท่านพระภัททะอยู่ที่กุกกุฏาราม ใกล้พระนครปาฏลีบุตร ครั้งนั้นแล ท่านพระภัททะออกจากที่เร้นในเวลาเย็น เข้าไปหาท่านพระอานนท์ถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับท่านพระอานนท์ ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ถามท่านพระอานนท์ว่า “ท่านอานนท์ ที่เรียกว่า ‘อพรหมจรรย์ อพรหมจรรย์’ ดังนี้ อพรหมจรรย์เป็นไฉนหนอ”ท่านพระอานนท์ตอบว่า “ดี ๆ ท่านภัททะ ท่านช่างคิด ช่างหลักแหลม ช่างไต่ถาม ก็ท่านถามว่า ‘ท่านอานนท์ ที่เรียกว่า ‘อพรหมจรรย์ อพรหมจรรย์’ ดังนี้ อพรหมจรรย์เป็นไฉนหนอ’ อย่างนี้หรือ”
“อย่างนั้น ท่านผู้มีอายุ”
จบ ปริสุทธิสูตร ที่ ๑