พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มัคคสังยุต · มิจฉัตตวรรค
ปฏิปทาสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๙
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๘–๖๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในมิจฉัตตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต มิจฉัตตวรรค ปฏิปทาสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๒๔–๒๕
๓. ปฐมปฏิปทาสูตร
ว่าด้วยข้อปฏิบัติผิด ข้อปฏิบัติชอบ
{๖๕} [๒๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงข้อปฏิบัติผิดและข้อปฏิบัติชอบแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๖} ก็ข้อปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติผิด
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๗} ก็ข้อปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติชอบ”
๔. ทุติยปฏิปทาสูตร
ว่าด้วยญายธรรม
{๖๘} [๒๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่สรรเสริญข้อปฏิบัติผิดของคฤหัสถ์หรือบรรพชิต คฤหัสถ์หรือบรรพชิตปฏิบัติผิดแล้วย่อมไม่ยังญายธรรม อันเป็นกุศลให้สำเร็จได้เพราะความปฏิบัติผิดเป็นต้นเหตุ ก็ข้อปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติผิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่สรรเสริญข้อปฏิบัติผิดของคฤหัสถ์หรือบรรพชิต คฤหัสถ์หรือบรรพชิต
- ๑ญายธรรม หมายถึงธรรมอันสมเหตุสมผล หรือข้อปฏิบัติอันถูกต้อง ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ (ที.ม.อ. ๓๖๕, ม.มู.อ.๑/๒๕๑, ม.อุ.อ. ๑๔๔) ได้แก่ ปฏิจสมุปบาทและอริยมรรคมีองค์ ๘ (สํ.นิ.อ. ๘๓) ในที่นี้ ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ (สํ.ม.อ. ๑๙๕)
ปฏิบัติผิดแล้วย่อมไม่ยังญายธรรมอันเป็นกุศลให้สำเร็จได้เพราะความปฏิบัติผิดเป็นต้นเหตุ
{๖๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเราสรรเสริญข้อปฏิบัติชอบของคฤหัสถ์หรือบรรพชิต คฤหัสถ์หรือบรรพชิตปฏิบัติชอบแล้วย่อมยังญายธรรมอันเป็นกุศลให้สำเร็จได้เพราะความปฏิบัติชอบเป็นต้นเหตุ ก็ข้อปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติชอบ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราสรรเสริญข้อปฏิบัติชอบของคฤหัสถ์หรือบรรพชิต คฤหัสถ์หรือบรรพชิตปฏิบัติชอบแล้วย่อมยังญายธรรมอันเป็นกุศลให้สำเร็จได้เพราะความปฏิบัติชอบเป็นต้นเหตุ”
๕. ปฐมอสัปปุริสสูตร
ว่าด้วยอสัตบุรุษ สัตบุรุษ
{๗๐} [๒๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอสัตบุรุษและสัตบุรุษแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๗๑} ก็อสัตบุรุษเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มีมิจฉาทิฏฐิ มีมิจฉาสังกัปปะ มีมิจฉาวาจา มีมิจฉากัมมันตะ มีมิจฉาอาชีวะ มีมิจฉาวายามะ มีมิจฉาสติ มีมิจฉาสมาธิ บุคคลนี้เรียกว่าอสัตบุรุษ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๗๒} ก็สัตบุรุษเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีสัมมาทิฏฐิ มีสัมมาสังกัปปะ มีสัมมาวาจา มีสัมมากัมมันตะ มีสัมมาอาชีวะ มีสัมมาวายามะ มีสัมมาสติ มีสัมมาสมาธิ บุคคลนี้เรียกว่าสัตบุรุษ”
จบ ปฏิปทาสูตร ที่ ๒