โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตรที่ ๒ เล่ม ๑๙

{๑๗๗} [๘๖] ... เหมือนอย่างฉันทสัมปทาเลย ...

{๑๗๘} [๘๗] ... เหมือนอย่างอัตตสัมปทาเลย ...

{๑๗๙} [๘๘] ... เหมือนอย่างทิฏฐิสัมปทาเลย ...

{๑๘๐} [๘๙] ... เหมือนอย่างอัปปมาทสัมปทาเลย ...

๗. โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตร

ว่าด้วยโยนิโสมนสิการมีอุปการะมากแก่อริยมรรค

{๑๘๑} [๙๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรายังไม่เห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งซึ่งจะเป็นเหตุให้อริยมรรคมีองค์ ๘ ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น หรือที่เกิดขึ้นแล้วย่อมถึงความเจริญเต็มที่ เหมือนอย่างโยนิโสมนสิการสัมปทาเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๘๒} อันภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

จบ ทุติยเอกธัมมเปยยาลวรรคที่ ๘

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กัลยาณมิตตสูตร ๒. สีลสัมปทาสูตร

๓. ฉันทสัมปทาสูตร ๔. อัตตสัมปทาสูตร

๕. ทิฏฐิสัมปทาสูตร ๖. อัปปมาทสัมปทาสูตร

๗. โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตร

๑. กัลยาณมิตตสูตร ๒. สีลสัมปทาสูตร

๓. ฉันทสัมปทาสูตร ๔. อัตตสัมปทาสูตร

๕. ทิฎฐิสัมปทาสูตร ๖. อัปปมาทสัมปทาสูตร

๗. โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตร

๙. คังคาเปยยาลวรรค

๑. ปฐมปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน

{๑๘๓} [๙๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน หลั่งไปสู่ทิศปราจีน บ่าไปสู่ทิศปราจีน ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๘๔} ก็ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิ อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน”

๒. ทุติยปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้ายมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน

{๑๘๕} [๙๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่น้ำยมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ...