arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · มัคคสังยุต

อุทธัมภาคิยสูตรที่ ๑ เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๑–๓๕๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗๓/๗๔ ในมัคคสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต อุทธัมภาคิยสูตรที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๑๑๖–๑๑๗

หน้า ๑๑๖

(๑) สักกายทิฏฐิ (๒) วิจิกิจฉา

(๓) สีลัพพตปรามาส (๔) กามฉันทะ

(๕) พยาบาท

{๓๕๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอรัมภาคิยสังโยชน์ มี ๕ อย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล ...”

๑๐. อุทธัมภาคิยสูตร

ว่าด้วยอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕

[๑๘๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๓๕๑} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทธัมภาคิยสังโยชน์ คือ สังโยชน์เบื้องสูงมี ๕ อย่างนี้ ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) รูปราคะ (๒) อรูปราคะ

(๓) มานะ (๔) อุทธัจจะ

(๕) อวิชชา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทธัมภาคิยสังโยชน์มี ๕ อย่างนี้แล

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โอรัมภาคิยสังโยชน์ สังโยชน์เบื้องตํ่า หรือกิเลสที่ผูกมัดสัตว์ไว้ในภพเบื้องตํ่า ๕ คือ (๑) สักกายทิฏฐิ ความเห็นเป็นเหตุถือตัวถือตน (๒) วิจิกิจฉา ความสงสัย (๓) สีลัพพตปรามาส ความเชื่อถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ด้วยอำนาจศีลพรต (๔) กามฉันทะ ความพอใจในกาม (๕) พยาบาท ความคิดแก้แค้นผู้อื่น {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๕/๓๑๒, ม.มู.อ. ๒/๒๒}
  2. ๒อุทธัมภาคิยสังโยชน์ สังโยชน์เบื้องสูง หรือกิเลสที่ผูกมัดสัตว์ไว้ในภพเบื้องสูง ๕ คือ (๑) รูปราคะ ความติดอยู่ในรูปภพ (๒) อรูปราคะ ความติดอยู่ในอรูปภพ (๓) มานะ ความถือตัวว่าเป็นนั่น เป็นนี่ (๕) อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน (๕) อวิชชา ความหลงอันเป็นเหตุไม่รู้จริง {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๕/๓๑๒}
หน้า ๑๑๗

{๓๕๒} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล”

วิธีกำจัดอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๓๕๓} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทธัมภาคิยสังโยชน์ คือ สังโยชน์เบื้องสูงมี ๕ อย่างนี้ ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) รูปราคะ (๒) อรูปราคะ

(๓) มานะ (๔) อุทธัจจะ

(๕) อวิชชา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทธัมภาคิยสังโยชน์มี ๕ อย่างนี้แล

{๓๕๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ...

จบ อุทธัมภาคิยสูตรที่ ๑