arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · มัคคสังยุต

อัปปมาทสัมปทาสูตรที่ ๑ เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๗๔ ในมัคคสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต อัปปมาทสัมปทาสูตรที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๔๑–๔๓

หน้า ๔๑

๖. สุริยเปยยาลวรรค

๑. กัลยาณมิตตสูตร

ว่าด้วยมิตรดีเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

{๑๒๙} [๔๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน ก็คือแสงอรุณรุ่ง อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อนเพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือความเป็นผู้มีกัลยาณมิตร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรพึงหวังคุณ ข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๓๐} ก็ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้ อย่างนี้แล”

๒. สีลสัมปทาสูตร

ว่าด้วยสีลสัมปทาเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

{๑๓๑} [๕๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน ก็คือแสงอรุณรุ่ง อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่

หน้า ๔๒

เป็นนิมิตมาก่อนเพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือ สีลสัมปทา ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้มีสีลสัมปทาพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ ...

๓. ฉันทสัมปทาสูตร

ว่าด้วยฉันทสัมปทาเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

[๕๑] ... อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน เพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือ {๑๓๒} ฉันทสัมปทา ...

๔. อัตตสัมปทาสูตร

ว่าด้วยอัตตสัมปทาเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

[๕๒] ... อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน เพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือ {๑๓๓} อัตตสัมปทา ...

๕. ทิฎฐิสัมปทาสูตร

ว่าด้วยทิฏฐิสัมปทาเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

[๕๓] ... อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน เพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือ {๑๓๔} ทิฏฐิสัมปทา ...

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สีลสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งศีล หมายถึงปาริสุทธิศีล ๔ (ศีลเครื่องให้บริสุทธิ์ ๔ อย่าง คือ สำรวมในพระปาติโมกข์ สำรวมอินทรีย์ เลี้ยงชีวิตโดยทางที่ชอบ และพิจารณาใช้สอยปัจจัย ๔) ฉันทสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งฉันทะ หมายถึงกัตตุกัมยตาฉันทะ (ความพอใจใฝ่ที่จะรังสรรค์ความดี) อัตตสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งตน หมายถึงความมีจิตสมบูรณ์ (คือมีจิตพัฒนาเต็มที่แล้ว) ทิฏฐิสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งทิฏฐิ หมายถึงความเพียบพร้อมด้วยญาณปัญญา (สํ.ม.อ. ๑๙๗)
หน้า ๔๓

๖. อัปปมาทสัมปทาสูตร

ว่าด้วยความไม่ประมาทเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

[๕๔] ... อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน เพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือ {๑๓๕} อัปปมาทสัมปทา ...

๗. โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตร

ว่าด้วยโยนิโสมนสิการเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

{๑๓๖} [๕๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน ก็คือแสงอรุณรุ่ง อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อนเพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือโยนิโสมนสิการสัมปทา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการ พึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๓๗} ก็ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิ อันอาศัยวิเวก

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อัปปมาทสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งความไม่ประมาท หมายถึงความเพียบพร้อมด้วยความเป็นอยู่อย่างไม่ขาดสติซึ่งเป็นเครื่องเร่งเร้าและควบคุมให้กระทำความดี โยนิโสมนสิการสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งการทำไว้ในใจโดยแยบคาย หมายถึงความเพียบพร้อมด้วยการใช้ความคิดอันตรงอุบายหรือถูกวิธี (นัย สํ.ม.อ. ๑๙๗)

จบ อัปปมาทสัมปทาสูตรที่ ๑