พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อิทธิปาทสังยุต · ปาสาทกัมปนวรรค
สมณพราหมณ์สูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๗๐–๑๑๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในปาสาทกัมปนวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อิทธิปาทสังยุต ปาสาทกัมปนวรรค สมณพราหมณ์สูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๔๒๐–๔๒๑
ดูก่อนพราหมณ์ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อเป็นเช่นนั้น ความพอใจนั้นยังมีอยู่หรือว่าไม่มี”
“ข้าแต่ท่านอานนท์ เมื่อเป็นเช่นนั้น ความพอใจก็ยังมีอยู่โดยแท้ จะไม่มีหามิได้ ข้าแต่ท่านพระอานนท์ ภาษิตของท่านแจ่มแจ้งนัก ข้าแต่ท่านพระอานนท์ ภาษิตของท่านไพเราะนัก ข้าแต่ท่านอานนท์ ท่านประกาศธรรมโดยอเนกปริยายอย่างนี้ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่ควํ่า เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า ‘คนมีตาดีจักเห็นรูปได้’ ดังนี้ ข้าพเจ้านี้ขอถึงท่านพระโคดม พร้อมทั้งพระธรรม และพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอท่านพระอานนท์ได้โปรดจำข้าพเจ้าว่าเป็นอุบาสกผู้มอบชีวิตถึงสรณะจำเดิมแต่วันนี้เป็นต้นไป”
๖. ปฐมสมณพราหมณสูตร
ว่าด้วยมีฤทธานุภาพมากเพราะเจริญอิทธิบาท ๔
{๑๑๗๐} [๘๒๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาลที่เป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมาก ทั้งหมดนั้นเป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมากได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอนาคตกาลที่จักมีฤทธิ์มากมีอานุภาพมาก ทั้งหมดนั้นจักเป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมากได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในปัจจุบันที่เป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมาก ทั้งหมดนั้นเป็นผู้มีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔อิทธิบาท ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบ
ด้วยวิริยสมาธิ ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยจิตตสมาธิ ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิมังสาสมาธิและปธานสังขาร
{๑๑๗๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาลที่เป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมาก ทั้งหมดนั้นเป็นผู้มีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากได้ก็เพราะเจริญเพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ เหล่านี้แล สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ในอนาคตกาลที่จักมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมาก ทั้งหมดนั้นจักเป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมากได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ เหล่านี้แล สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในปัจจุบันที่เป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมาก ทั้งหมดนั้นเป็นผู้มีฤทธิ์มากมีอานุภาพมากได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ เหล่านี้แล”
๗. ทุติยสมณพราหมณสูตร
ว่าด้วยแสดงฤทธิ์ได้เพราะเจริญอิทธิบาท ๔
{๑๑๗๒} [๘๒๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาล แสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวทำให้เป็นหลายคนก็ได้ หลายคนทำให้เป็นคนเดียวก็ได้ จะปรากฏตัวหรือหายตัวก็ได้ ทะลุฝา ทะลุกำแพง ทะลุภูเขาไปได้ไม่ติดขัดเหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้นดำลง ในแผ่นดินเหมือนในน้ำก็ได้ เดินบนนํ้าไม่แตกเหมือนเดินบนแผ่นดินก็ได้ นั่งขัดสมาธิเหาะไปในอากาศเหมือนสกุณปักษีก็ได้ ใช้ฝ่ามือลูบคลำดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ซึ่งมีฤทธิ์มากมีอานุภาพมากก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไป ตลอดถึงพรหมโลกก็ได้ สมณะหรือพราหมณ์ทั้งหมดนั้นแสดงฤทธิ์ได้หลายอย่างเช่นนั้นก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔
จบ สมณพราหมณ์สูตร ที่ ๑