อุปาทสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙

{๔๐๔} ท่านพระอุปวาณะตอบว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตรผู้มีอายุ ภิกษุพึงรู้ได้แน่นอนว่า ‘โพชฌงค์ ๗ ที่เราปรารภดีแล้วอย่างนี้ด้วยการทำไว้ในใจ โดยแยบคายเฉพาะตน ย่อมเป็นไปเพื่อความอยู่ผาสุก”

{๔๐๕} “ดูก่อนผู้มีอายุ ภิกษุผู้ปรารภสติสัมโพชฌงค์อยู่จะรู้ไหมว่า ‘จิตของเราหลุดพ้น<*> ดีแล้ว ถีนมิทธะเราถอนเสียแล้ว อุทธัจจกุกกุจจะเรากำจัดได้แล้วความเพียรเราปรารภแล้ว เราทำไว้ในใจอย่างจริงจัง มิได้ย่อหย่อน’

ดูก่อนผู้มีอายุ ภิกษุผู้ปรารภธัมมวิจยสัมโพชฌงค์อยู่ ...

ดูก่อนผู้มีอายุ ภิกษุผู้ปรารภอุเบกขาสัมโพชฌงค์อยู่จะรู้ไหมว่า ‘จิตของเราหลุดพ้นดีแล้ว ถีนมิทธะเราถอนเสียแล้ว อุทธัจจกุกกุจจะเรากำจัดได้แล้ว ความเพียรเราปรารภแล้ว เราทำไว้ในใจอย่างจริงจัง มิได้ย่อหย่อน”

{๔๐๖} “ดูก่อนท่านสารีบุตรผู้มีอายุ ภิกษุพึงรู้ได้อย่างนี้แลว่า ‘โพชฌงค์ที่เราปรารภดีแล้วอย่างนี้ด้วยการทำไว้ในใจโดยแยบคายเฉพาะตน ย่อมเป็นไปเพื่อความอยู่ผาสุก”

๙. ปฐมอุปปันนสูตร

ว่าด้วยโพชฌงค์ ๗ ไม่เกิดนอกจากการปรากฏแห่งตถาคต

{๔๐๗} [๑๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น นอกจากความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ย่อมไม่เกิดขึ้น โพชฌงค์ ๗ คืออะไรบ้าง คือ สติสัมโพชฌงค์ ... อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้แลอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้วที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น นอกจากความปรากฏแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ย่อมไม่เกิดขึ้น”

๑๐. ทุติยอุปปันนสูตร

ว่าด้วยโพชฌงค์ ๗ ไม่เกิดนอกวินัยของพระสุคต

{๔๐๘} [๑๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ย่อมไม่เกิดขึ้นนอกวินัยของพระสุคตเจ้าโพชฌงค์ ๗ คืออะไรบ้าง คือ สติสัมโพชฌงค์ ... อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้แลอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ย่อมไม่เกิดขึ้นนอกวินัยของพระสุคตเจ้า”

จบ ปัพพตวรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. หิมวันตสูตร ๒. กายสูตร

๓. สีลสูตร ๔. วัตถสูตร

๕. ภิกขุสูตร ๖. กุณฑลิยสูตร

๗. กูฏาคารสูตร ๘. อุปวาณสูตร

๙. ปฐมอุปปันนสูตร ๑๐. ทุติยอุปปันนสูตร