อังคสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๙

ย่อมเจริญสติสัมโพชฌงค์อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์ อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการย่อมเจริญโพชฌงค์ ๗ ย่อมทำโพชฌงค์ ๗ ให้มากได้อย่างนี้แล”

๑๐. พาหิรังคสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้มีมิตรดีเป็นปัจจัยแห่งโพชฌงค์

{๕๒๐} [๒๓๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทำปัจจัยภายนอกให้เป็นเหตุแล้ว เรายังไม่เห็นเหตุอื่นแม้อย่างหนึ่งเพื่อความเกิดขึ้นแห่งโพชฌงค์ ๗ เหมือนอย่างความเป็นผู้มีกัลยาณมิตรเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญโพชฌงค์ ๗ จักทำโพชฌงค์ ๗ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๕๒๑} ก็ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมเจริญโพชฌงค์ ๗ ย่อมทำโพชฌงค์ ๗ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสติสัมโพชฌงค์อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมเจริญโพชฌงค์ ๗ ย่อมทำโพชฌงค์ ๗ ให้มากได้อย่างนี้แล”

จบ จักกวัตติวรรคที่ ๕

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. วิธาสูตร ๒. จักกวัตติสูตร

๓. มารสูตร ๔. ทุปปัญญสูตร

๕. ปัญญวันตสูตร ๖. ทลิททสูตร

๗. อทลิททสูตร ๘. อาทิจจสูตร

๙. อัชฌัตติกังคสูตร ๑๐.พาหิรังคสูตร

๖. โพชฌังคฉัฏฐกะ

๑. อาหารสูตร

ว่าด้วยอาหารของนิวรณ์และโพชฌงค์

{๕๒๒} [๒๓๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอาหารและสิ่งที่มิใช่อาหารของนิวรณ์ ๕ และโพชฌงค์ ๗ แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๕๒๓} ก็อะไรเล่าเป็นอาหารเพื่อความเกิดขึ้นแห่งกามฉันท์ที่ยังไม่เกิด หรือเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่งขึ้นแห่งกามฉันท์ที่เกิดขึ้นแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุภนิมิตมีอยู่ การทำให้มากซึ่งอโยนิโสมนสิการในสุภนิมิตนั้น นี้เป็นอาหารเพื่อความเกิดขึ้นแห่งกามฉันท์ที่ยังไม่เกิด หรือเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่งขึ้นแห่งกามฉันท์ที่เกิดขึ้นแล้วดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๕๒๔} ก็อะไรเล่าเป็นอาหารเพื่อความเกิดขึ้นแห่งพยาบาทที่ยังไม่เกิด หรือเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่งขึ้นแห่งพยาบาทที่เกิดขึ้นแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปฏิฆนิมิตมีอยู่ การทำให้มากซึ่งอโยนิโสมนสิการในปฏิฆนิมิตนั้น นี้เป็นอาหารเพื่อความเกิดขึ้นแห่งพยาบาทที่ยังไม่เกิด หรือเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่งขึ้นแห่งพยาบาทที่เกิดขึ้นแล้วดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๕๒๕} ก็อะไรเล่าเป็นอาหารเพื่อความเกิดขึ้นแห่งถีนมิทธะที่ยังไม่เกิด หรือเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่งขึ้นแห่งถีนมิทธะที่เกิดขึ้นแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่ยินดี ความเกียจคร้าน ความบิดขี้กียจ