มหานทีสมุทนินนสูตร เล่ม ๑๙

{๒๒๖} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้ามหีไหลไปสู่สมุทร ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ฉันนั้นเหมือนกัน ...

๒๔. ฉัฏฐสมุททนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้าใหญ่ไหลไปสู่สมุทร

[๑๒๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๒๗} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่น้ำใหญ่ๆ สายใดสายหนึ่งนี้ คือ แม่น้ำคงคา แม่นํ้ายมุนา แม่น้ำอจิรวดี แม่น้ำสรภู แม่น้ำมหี ทั้งหมดนั้นล้วนไหลไปสู่สมุทร หลั่งไปสู่สมุทร บ่าไปสู่สมุทร ฉันใด {๒๒๘} ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญ สัมมาทิฏฐิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพานหมวดที่ ๓ ว่าด้วยการหยั่งลงสู่อมตะ ๖ สูตรแรกอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่ทิศปราจีน ๖ สูตรหลังอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่สมุทร รวมเป็น ๑๒ สูตร

๒๕. ปฐมปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน

[๑๒๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๒๙}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน หลั่งไปสู่ทิศปราจีน บ่าไปสู่ทิศปราจีน ฉันใด {๒๓๐} ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน”

๒๖. ทุติยปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำยมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน

[๑๒๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๓๑} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่น้ำยมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ฉันนั้นเหมือนกัน ...