มหานทีสมุทนินนสูตร เล่ม ๑๙

๑๒. ฉัฏฐสมุททนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำใหญ่ไหลไปสู่สมุทร

[๑๑๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๑๒} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้าใหญ่ ๆ สายใดสายหนึ่งนี้ คือ แม่น้ำคงคา แม่น้ำยมุนา แม่น้ำอจิรวดี แม่น้ำสรภู แม่น้ำมหี ทั้งหมดนั้นล้วนไหลไปสู่สมุทร หลั่งไปสู่สมุทร บ่าไปสู่สมุทร ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๑๓} ก็ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน”หมวดที่ ๒ ว่าด้วยการกำจัดราคะ ๖ สูตรแรกอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่ทิศปราจีน ๖ สูตรหลังอุปมาด้วยแม่นํ้าไหลไปสู่สมุทร รวมเป็น ๑๒ สูตร

๑๓. ปฐมปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน

{๒๑๔} [๑๑๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน หลั่งไปสู่ทิศปราจีน บ่าไปสู่ทิศปราจีน ฉันใด {๒๑๕} ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมือ<*> ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน

๑๔. ทุติยปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้ายมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน

[๑๑๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๑๐} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้ายมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ฉันนั้นเหมือนกัน ...