คังคาปาจีนนินนสูตร เล่ม ๑๙

สู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน”วาระแห่งคังคาเปยยาลที่เขียนไว้โดยย่อ พึงให้พิสดารในเปยยาล

จบ คังคาเปยยาลวรรคที่ ๙

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

หมวดที่ ๑ ว่าด้วยการอาศัยวิเวก ๖ สูตรแรกอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่ทิศปราจีน ๖ สูตรหลังอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่สมุทร รวมเป็น ๑๒ สูตร

ทุติยคังคาเปยยาลวรรค

๑. ปฐมปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน

{๑๙๙}[๑๐๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายแม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน หลั่งไปสู่ทิศปราจีน บ่าไปสู่ทิศปราจีน ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๐๐} ก็ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน”

๒. ทุติยปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้ายมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน

{๒๐๑} [๑๐๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้ายมุนาไหลไปสู่ทิศปราจีน ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ฉันนั้นเหมือนกัน ...

๓. ตติยปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำอจิรวดีไหลไปสู่ทิศปราจีน

[๑๐๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๐๒} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่น้ำอจิรวดีไหลใปสู่ทิศปราจีน ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ฉันนั้นเหมือนกัน ...