๓. วิญญาณสูตร เล่ม ๑๖

สาวตฺถิยํ วิหรติ... ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, จกฺขุวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ? อนิจฺจํ ภนฺเต ฯเปฯ โสตวิญฺญาณํ... ฆานวิญฺญาณํ... ชิวฺหาวิญฺญาณํ... กายวิญฺญาณํ... มโนวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ? อนิจฺจํ ภนฺเต... เอวํ ปสฺสํ ราหุล สุตวา อริยสาวโก จกฺขุวิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ ฯเปฯ โสตวิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ. ฆานวิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ. ชิวฺหาวิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ. กายวิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ. มโนวิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ ฯเปฯ ปชานาตีติ. ตติยํ.

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ...

“ราหุล เธอจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร จักขุวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ ทางตา) เที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ

“โสตวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางหู) ... ฆานวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทาง จมูก) ... ชิวหาวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางลิ้น) ... กายวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ ทางกาย) ... มโนวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางใจ) เที่ยงหรือไม่เที่ยง”“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” ...

“ราหุล อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในจักขุวิญญาณ ฯลฯ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในโสตวิญญาณ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในฆานวิญญาณ ย่อม เบื่อหน่ายแม้ในชิวหาวิญญาณ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในกายวิญญาณ ย่อมเบื่อหน่าย แม้ในมโนวิญญาณ เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด ฯลฯ รู้ชัดว่า” ...

วิญญาณสูตรที่ ๓ จบ