๗. สัญญาสูตร เล่ม ๑๖

จงตั้งใจฟัง ... ก็ความต่างกันแห่งธาตุเป็นไฉน คือ รูปธาตุ สัททธาตุคันธธาตุ รสธาตุ โผฏฐัพพธาตุ ธัมมธาตุ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่าความต่างกันแห่งธาตุ” (๖)

๗. สัญญานานัตตสูตร

ว่าด้วยความต่างกันแห่งสัญญา

{๓๔๔}[๙๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างกัน

แห่งสัญญา๑เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่ง

สังกัปปะ เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งสัญญา ความต่างกันแห่ง

ฉันทะ เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งสังกัปปะ ความต่างกันแห่ง

ปริฬาหะ เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งฉันทะ ความต่างกันแห่งปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งปริฬาหะ ความต่างกันแห่งธาตุ เป็นไฉน คือ รูปธาตุ ... ธัมมธาตุ นี้เราเรียกว่าความต่างกันแห่งธาตุ

{๓๔๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่งสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความ

ต่างกันแห่งสัญญา ความต่างกันแห่งฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่าง

กันแห่งสังกัปปะ ความต่างกันแห่งปริฬาหะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งฉันทะ ความต่างกันแห่งปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งปริฬาหะ เป็นไฉน

คือ รูปสัญญา เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปธาตุ รูปสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปสัญญา รูปฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปสังกัปปะ รูป

ปริพาหะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปฉันทะ รูปปริเยสนา เกิดขึ้นได้เพราะ

อาศัยรูปปริฬาหะ ... ธัมมสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมธาตุ ธัมมสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมสัญญา ธัมมฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมสังกัปปะธัมมปริฬาหะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมฉันทะ ธัมมปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมปริฬาหะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย

ความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่งสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความ

ต่างกันแห่งสัญญา ความต่างกันแห่งฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่าง

กันแห่งสังกัปปะ ความต่างกันแห่งปริฬาหะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งฉันทะ ความต่างกันแห่งปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งปริฬาหะ อย่างนี้แล (๗)

๘. โนปริเยสนานานัตตสูตร

ว่าด้วยความต่างกันแห่งปริเยสนาหามิได้

{๓๔๖}[๙๒] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า {๓๔๗} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างกัน

แห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่ง