พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ลักขณสังยุตต์ · ทุติยวรรค
๔. มังคุฬิตถีสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๕๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๑ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ลักขณสังยุตต์ ทุติยวรรค มังคุฬิตถีสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๗๑๘–๗๑๙
๓. นิจฉวิตถีสูตร
ว่าด้วยหญิงไม่มีผิวหนัง
[๖๕๒] ฯ ล ฯ ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่า เมื่อผมลงมาจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นหญิงผู้ไม่มีผิวหนังลอยอยู่ในเวหาส แร้งบ้างกาบ้าง นกตะกรุมบ้าง ต่างก็โผถลาตามจิกทิ้งหญิงนั้น ได้ยินว่า หญิงนั้นส่งเสียงร้องครวญคราง ฯ ล ฯ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย หญิงนี้ได้เป็นหญิงประพฤตินอกใจสามีอยู่ในกรุงราชคฤห์นี้เอง ฯ ล ฯ.
จบนิจฉวิตถีสูตรที่ ๓
อรรถกถานิจฉวิตถีสูตรที่ ๓
ในเรื่องหญิงไม่มีผิวหนัง มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
เพราะธรรมดาว่ามาตุคาม ย่อมไม่เป็นใหญ่ในผัสสะของตน และมาตุคามนั้นขโมยผัสสะอันเป็นของของสามีแล้วให้เกิดความยินดีผัสสะของผู้อื่น ฉะนั้น เธอจึงมีผัสสะเป็นสุข เพราะมีส่วนเท่ากับกรรม จุติจากอัตภาพนั้นแล้ว จึงเกิดเป็นหญิงไม่มีผิวหนัง เพื่อเสวยสัมผัสเป็นทุกข์.
จบอรรถกถานิจฉวิตถีสูตรที่ ๓
๔. มังคุฬิตถีสูตร
ว่าด้วยหญิงมีกลิ่นเหม็น
[๖๕๓] ฯลฯ ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่า เมื่อผมลงมาจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นหญิงมีกลิ่นเหม็นน่าเกลียดลอยอยู่ในเวหาส
แร้งบ้าง กาบ้าง นกตะกรุมบ้าง ต่างก็โผถลาตามจิตทิ้งหญิงนั้น ได้ยินว่าหญิงนั้นส่งเสียงร้องครวญคราง ฯ ล ฯ ดูก่อน. ภิกษุทั้งหลาย หญิงนี้ได้เป็นหญิงแม่มด อยู่ในกรุงราชคฤห์นี้เอง ฯ ล ฯ.
จบมังคุฬิตถีสูตรที่ ๔
อรรถกถามังคุฬิตถีสูตรที่ ๔
ในเรื่องหญิงมีกลิ่นเหม็น มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า มงฺคุฬี ได้แก่มีรูปแปลก ไม่น่าดู น่ารังเกียจ. ได้ยินว่าเธอเป็นหญิงแม่มดกระทำกรรมของหญิงผู้เป็นทาสียักษ์ เที่ยวประกาศว่าเมื่อคนนี้ ๆ ทำพลีกรรมอย่างนี้ พวกท่านทั้งหลายจักเจริญอย่างนี้ ดังนี้แล้วลวงถือเอาของหอมและดอกไม้เป็นต้นของมหาชน ให้มหาชนมีความเห็นชั่วเห็นผิด. เพราะฉะนั้น เธอจึงมีส่วนเท่ากับกรรมนั้น เธอจึงมีกลิ่นเหม็น เหตุขโมยของหอมและดอกไม้เป็นต้น เธอเกิดมีรูปไม่น่าดูแปลกประหลาด น่ารังเกียจ เหตุให้เขาถือความเห็นชั่ว.
จบอรรถกถามังคุฬิตถีสูตรที่ ๔
๕. โอกิลินีสูตร
ว่าด้วยหญิงมีน้ำเหลืองไหล
[๖๕๔] ฯ ล ฯ ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่า เมื่อผมลงมาจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นหญิงผู้มีน้ำเหลืองไหลเยิ้มเต็มไปด้วยถ่านเพลิงลอยอยู่ในเวหาส ได้ยินว่า หญิงนั้นส่งเสียงร้องครวญคราง ฯ ล ฯ ก่อนดู
จบ ๔. มังคุฬิตถีสูตร