๑๒. กุสิตสูตร เล่ม ๑๖

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะน้อย สัตว์โลกที่เกียจคร้านย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่เกียจคร้าน สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีสุตะมากย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะมาก สัตว์โลกที่ปรารภความเพียรย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่ปรารภความเพียร สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา ...

{๓๘๘}สัตว์โลกที่มีสุตะน้อยย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะน้อย

สัตว์โลกที่มีสติหลงลืมย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติหลงลืม สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีสุตะมากย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสุตะมาก สัตว์โลกที่มีสติมั่นคง

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติมั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา ... (๑๑)

๑๒). กุสีตมูลกสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โดยธาตุว่าด้วยสติและปัญญา

{๓๘๙}[๑๐๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลก

ทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่เกียจคร้านย่อม

คบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่เกียจคร้าน สัตว์โลกที่มีสติหลงลืมย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติหลงลืม สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่ปรารภความเพียร

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ปรารภความเพียร สัตว์โลกที่มีสติตั้งมั่น

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีสติตั้งมั่น สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา ... (๑๒)

(ในที่ทุกแห่งพึงทำอดีต อนาคต ปัจจุบัน เหมือนอย่างข้างต้นนั้นเทอญ)

จบ ทุติยวรรค ที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สัตตธาตุสูตร ๒. สนิทานสูตร

๓. คิญชกาวสถสูตร ๔. หีนาธิมุตติกสูตร

๕. จังกมสูตร ๖. สคาถาสูตร

๗. อัสสัทธสังสันทนสูตร ๘. อัสสัทธมูลกสูตร

๙. อหิริกมูลกสูตร ๑๐. อโนตตัปปมูลกสูตร

๑๑. อัปปสุตมูลกสูตร ๑๒. กุสีตมูลกสูตร

๓. กัมมปถวรรค

หมวดว่าด้วยกรรมบถ

๑. อสมาหิตสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โลกโดยธาตุว่าด้วยมีใจไม่มั่นคง

{๓๙๐}[๑๐๗] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา สัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีใจไม่มั่นคงย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีใจไม่มั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีหิริ สัตว์โลกที่มีโอตตัปปะย่อม

คบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีใจนั่นคงย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีใจมั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกัน

กับสัตว์โลกที่มีปัญญา,’ (๑)

๒. ทุสสีลสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โดยธาตุว่าด้วยการทุศีล

{๓๙๑}[๑๐๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลก

ทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา