๒. อโนตตัปปิสูตร เล่ม ๑๖

ไม่ควรเพราะเภสัชบริขารซึ่งเป็นปัจจัยแห่งคนไข้เป็นเหตุ เมื่อไม่ได้เภสัชบริขารซึ่งเป็นปัจจัยแห่งคนไข้ก็ไม่ตกใจ ครั้นได้แล้วก็ไม่เกี่ยวเกาะ ไม่หมกมุ่น ไม่ยึดติด มีปกติเห็นโทษ รู้ประโยชน์ บริโภคขบฉันอยู่

{๔๖๓} เพราะเหตุนั้นแล ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เรา

ทั้งหลายจักเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้ จักมีปกติกล่าวสรรเสริญคุณ

แห่งสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้ จักไม่ถึงการแสวงหาที่ไม่เหมาะไม่ควร

เพราะจีวรเป็นเหตุ เมื่อไม่ได้จีวร ก็จักไม่ตกใจ ครั้นได้แล้วก็จักไม่เกี่ยวเกาะไม่หมกมุ่น ไม่ยึดติด จักมีปกติเห็นโทษ รู้ประโยชน์ ใช้สอย

เราทั้งหลายจักเป็นผู้สันโดษด้วยบิณฑบาตตามมีตามได้ ...

เราทั้งหลายจักเป็นผู้สันโดษด้วยเสนาสนะตามมีตามได้ ...

เราทั้งหลายจักเป็นผู้สันโดษด้วยเภสัชบริขารซึ่งเป็นปัจจัยแห่งคนไข้

ตามมีตามได้ จักมีปกติกล่าวสรรเสริญคุณแห่งสันโดษด้วยเภสัชบริขารซึ่งเป็นปัจจัยแห่งคนไข้ตามมีตามได้ จักไม่ถึงการแสวงหาที่ไม่เหมาะไม่ควรเพราะเภสัชบริขารซึ่งเป็นปัจจัยแห่งคนไข้เป็นเหตุ และเมื่อไม่ได้เภสัชบริขารซึ่งเป็นปัจจัยแห่งคนไข้ก็ไม่ตกใจ ครั้นได้แล้วก็จักไม่เกี่ยวเกาะ ไม่หมกมุ่น ไม่ยึดติดมีปกติเห็นโทษ รู้ประโยชน์ บริโภคขบฉัน, ดังนี้แล,, (๑)

๒. อโนตตัปปีสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่เกรงกลัวต่อความชั่ว

{๔๖๔}[๑๔๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัสสปะและท่านพระสารีบุตรอยู่ที่ป่าอิสิปตน

มฤคทายวัน ใกล้พระนครพาราณสี ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรออกจากที่พักผ่อนในเวลาเย็น ได้เข้าไปหาท่านพระมหากัสสปะถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้

ปราศรัยกับท่านพระมหากัสสปะ ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไป

แล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วท่านพระสารีบุตรได้กล่าวกะท่าน

พระมหากัสสปะดังนี้ว่า

{๔๖๕}“ท่านกัสสปะ ผมกล่าวดังนี้ว่า ‘ผู้ไม่มีความเพียร

เผากิเลส ผู้ไม่มีความเกรงกลัว เป็นผู้ไม่ควรแก่การตรัสรู้ ไม่ควรแก่พระนิพพาน ไม่ควรแก่การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ อันยอดเยี่ยมส่วนผู้มีความเพียรเผากิเลส ผู้มีความเกรงกลัว เป็นผู้ควรแก่ความตรัสรู้ ควรแก่พระนิพพาน ควรแก่การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม”

ดูก่อนผู้มีอายุ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ จึงจะชื่อว่าเป็นผู้ไม่มีความเพียรเผากิเลส เป็นผู้ไม่มีความเกรงกลัว เป็นผู้ไม่ควรแก่การตรัสรู้ ไม่ควรแก่พระนิพพาน ไม่ควรแก่การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม และด้วยเหตุเพียงเท่าไร จึงจะชื่อว่าเป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส เป็น

ผู้มีความเกรงกลัว เป็นผู้ควรแก่ความตรัสรู้ ควรแก่พระนิพพาน ควรแก่

การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม”

{๔๖๖}ท่านพระมหากัสสปะกล่าวว่า “อาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ไม่ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เราเมื่อเกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา’ ไม่ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อเรายังละไม่ได้ จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา’ ไม่ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เรา เมื่อไม่เกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา’ ไม่ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อหมดไป จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา’อาวุโส ด้วยอาการอย่างนี้แล ภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้ไม่มีความเพียรเผากิเลส”

{๔๖๗}“ดูก่อนผู้มีอายุ ก็อย่างไรเล่าภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้ไม่มีความเกรงกลัว”

“อาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ไม่เกรงกลัวด้วยคิดว่า ‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เรา เมื่อเกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, ไม่เกรงกลัวด้วยคิดว่า ‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อเรายังละไม่ได้ จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา,ไม่เกรงกลัวด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เรา เมื่อไม่เกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, ไม่เกรงกลัวด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อหมดไป จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา,อาวุโส อย่างนี้แล ภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้ไม่มีความเกรงกลัว

อาวุโส ภิกษุผู้ไม่มีความเพียรเผากิเลส ไม่มีความเกรงกลัวอย่างนี้แลเป็นผู้ไม่ควรแก่การตรัสรู้ ไม่ควรแก่พระนิพพาน ไม่ควรแก่การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม,,

{๔๖๘}“ดูก่อนผู้มีอายุ ก็อย่างไรเล่าภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้มีความเพียรแผา

กิเลส”

“อาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า

“อกุศลธรรมอันเลวทรามที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เรา เมื่อเกิดขึ้นจะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อเรายังละไม่ได้ จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เรา เมื่อไม่เกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, ทำความเพียรเผากิเลสด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อหมดไป จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, อาวุโส อย่างนี้แล ภิกษุจึงได้ชื่อว่าเป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส”

{๔๖๙}“ดูก่อนผู้มีอายุ ก็อย่างไรเล่า ภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้มีความเกรงกลัว”

“อาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ย่อมเกรงกลัว ด้วยคิดว่า

‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เรา เมื่อเกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อ

ความเสียประโยชน์แก่เรา, ย่อมเกรงกลัวด้วยคิดว่า ‘อกุศลธรรมอันเลวทรามที่เกิดขึ้นแล้วแก่เราเมื่อเรายังละไม่ได้จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา, ย่อมเกรงกลัวด้วยคิดว่า ‘กุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นแก่เราเมื่อไม่เกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อความเสียประโยชน์แก่เรา’ ย่อมเกรงกลัวด้วย

คิดว่า ‘กุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อหมดไป จะพึงเป็นไปเพื่อความ

เสียประโยชน์แก่เรา, อาวุโส อย่างนี้แล ภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้มีความเกรงกลัว

อาวุโส ภิกษุผู้มีความเพียรเผากิเลส มีความเกรงกลัวอย่างนี้แล เป็นผู้ควรแก่การตรัสรู้ ควรแก่พระนิพพาน ควรแก่การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม,, (๒)

๓. จันทูปมสูตร

ว่าด้วยประพฤติตัวเหมือนดวงจันทร์

{๔๗๐}[๑๔๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

เธอทั้งหลายจงเป็นเหมือนดวงจันทร์ เข้าไปสู่ตระกูล ดึงกายดึงจิตออก เป็นผู้ใหม่อยู่เสมอ ไม่คะนองในตระกูลทั้งหลาย