๕. ชิณณสูตร เล่ม ๑๖

ไม่เสวยทุกขโทมนัสซึ่งมีสาเหตุมาจากการที่เขาไม่ให้นั้น ถ้าคนทั้งหลายให้น้อยไม่ให้มาก กัสสปะก็ไม่อึดอัดเพราะข้อนั้น เธอย่อมไม่เสวยทุกขโทมนัสซึ่งมี

สาเหตุมาจากการที่เขาไม่ให้นั้น คนทั้งหลายให้สิ่งที่เศร้าหมอง ไม่ให้สิ่งที่

ประณีต ... ให้ช้า ไม่ให้เร็ว กัสสปะก็ไม่อึดอัดเพราะข้อนั้น เธอย่อมไม่

เสวยทุกขโทมนัสซึ่งมีสาเหตุมาจากการที่เขาไม่ให้นั้น คนทั้งหลายให้โดย

ไม่เคารพ ไม่ให้โดยเคารพ กัสสปะก็ไม่อึดอัดเพราะข้อนั้น เธอย่อมไม่เสวยทุกขโทมนัสซึ่งมีสาเหตุมาจากการที่เขาไม่ให้นั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักกล่าวสอนเธอทั้งหลายตามกัสสปะ หรือ

ผู้ใดจะพึงเป็นเช่นกัสสปะ เราจักกล่าวสอนให้ประพฤติตามผู้นั้น เธอทั้งหลายเมื่อได้รับโอวาทแล้ว พึงปฏิบัติเพื่อความเป็นอย่างนั้นกันเถิด” (๔)

๕. ชิณณสูตร

ว่าด้วยพระมหากัสสปเถระชราภาพ

{๔๗๘}[๑๔๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน ใกล้

พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระมหากัสสปะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระมหากัสสปะนั่งแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๔๗๙}“ดูก่อนกัสสปะ บัดนี้เธอชราภาพแล้ว ผ้าป่านบังสุกุลเหล่านี้ของเธอหนัก ใช้มาจนเก่าแล้ว เพราะเหตุนั้นแล เธอจงทรงผ้าคฤหบดีจีวร จงขบฉันโภชนะที่เขานิมนต์ และจงอยู่ในที่ใกล้ ๆ เราเถิด”

ท่านพระมหากัสสปะกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เป็นเวลานาน

มาแล้ว ที่ข้าพระองค์เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความ

เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร เป็นผู้เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความเป็นผู้เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร เป็นผู้ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตรและกล่าว

สรรเสริญคุณแห่งความเป็นผู้ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตร เป็นผู้ทรงไตรจีวรเป็น

วัตรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความเป็นผู้ทรงไตรจีวรเป็นวัตร เป็นผู้มีความ

มักน้อยและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความเป็นผู้มักน้อย เป็นผู้สันโดษและ

กล่าวสรรเสริญคุณแห่งความสันโดษ เป็นผู้สงัดจากหมู่และกล่าวสรรเสริญ

คุณแห่งความสงัดจากหมู่ เป็นผู้ไม่คลุกคลีด้วยหมู่และกล่าวสรรเสริญคุณ

แห่งความไม่คลุกคลีด้วยหมู่ เป็นผู้ปรารภความเพียรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งการปรารภความเพียร”

{๔๘๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนกัสสปะ ก็เธอมองเห็นอำนาจ

ประโยชน์อย่างไร จึงเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความ

เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร เป็นผู้เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร ... เป็นผู้ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ... เป็นผู้ทรงไตรจีวรเป็นวัตร ... เป็นผู้มักน้อย ... เป็นผู้สันโดษ ...

เป็นผู้สงัดจากหมู่ ... เป็นผู้ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ... เป็นผู้ปรารภความเพียรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งการปรารภความเพียรมาตลอดกาลนาน”

{๔๘๑}“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์มองเห็นอำนาจประโยชน์ ๒ ประการจึงอยู่ป่าเป็นวัตรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร ... ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ... ทรงไตรจีวรเป็นวัตร ... มีความปรารถนาน้อย ... เป็นผู้สันโดษ ... เป็นผู้สงัดจากหมู่ ... เป็นผู้ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ... เป็นผู้ปรารภความเพียรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งการปรารภความเพียรมาตลอดกาลนาน คือ เล็งเห็นการอยู่เป็นสุขในปัจจุบันธรรมของตนและอนุเคราะห์ปวงชนในภายหลังว่า ‘ทำไฉนปวงชนในภายหลังจะพึงลงทิฏฐานุคติได้ว่า ‘ได้ยินว่า พระพุทธเจ้าและพระสาวกผู้ตรัสรู้ตาม

พระพุทธเจ้า ที่ได้มีมาแล้ว ท่านเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตรและกล่าวสรรเสริญคุณ

แห่งความเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร ... เที่ยวบิณฑบาตรเป็นวัตร ... ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ... ทรงไตรจีวรเป็นวัตร ... เป็นผู้มักน้อย ... เป็นผู้สันโดษ... เป็นผู้สงัดจากหมู่ ... เป็นผู้ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ... เป็นผู้ปรารภความเพียรและกล่าวสรรเสริญคุณแห่งการปรารภความเพียรมาตลอดกาลนาน” คนเหล่านั้นจักปฏิบัติเพื่อความเป็นอย่างนั้น ข้อปฏิบัติของคนเหล่านั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุขตลอดกาลนาน’ ดังนี้ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ

ข้าพระองค์มองเห็นอำนาจประโยชน์ ๒ ประการเหล่านี้ จึงอยู่ป่าเป็นวัตร

และกล่าวสรรเสริญคุณแห่งความเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร... ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ... ทรงไตรจีวรเป็นวัตร ... มีความปรารถนาน้อย... เป็นผู้สันโดษ ... เป็นผู้สงัดจากหมู่ ... เป็นผู้ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ... ปรารภความเพียร และกล่าวสรรเสริญคุณแห่งการปรารภความเพียรมาตลอดกาลนาน”

{๔๘๒}พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “สาธุ สาธุ กัสสปะ ที่ทราบว่าเธอปฏิบัติเพื่อประโยชน์แก่ปวงชนเป็นอันมาก เพื่อความสุขแก่ปวงชนเป็นอันมาก เพื่อ

อนุเคราะห์ชาว์โลก เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เทวดา

และมนุษย์ทั้งหลาย ดูก่อนกัสสปะ เพราะเหตุนั้นแล เธอจงทรงผ้าป่าน

บังสุกุลอันไม่น่านุ่งห่ม จงเที่ยวบิณฑบาต และจงอยู่ในป่าต่อไปเถิด” (๕)

๖. โอวาทสูตร

ว่าด้วยทรงให้โอวาทภิกษุ

{๔๘๓}[๑๔๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันใกล้พระนครราชคฤห์ ...

ครั้งนั้นแล ท่านพระมหากัสสปะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่

ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ท่านพระมหากัสสปะนั่งแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า