๓. วิญญาณสูตร เล่ม ๑๗

ความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งเสียง ... แห่งกลิ่น ... แห่งรส ... แห่งโผฏฐัพพะ ... แห่งธรรมารมณ์ นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ

{๔๘๒} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งรูป นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ ความดับโดยไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดับสูญแห่งเสียง ... แห่งกลิ่น ... แห่งรส ... แห่งโผฏฐัพพะ ...

แห่งธรรมารมณ์ นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรคเป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ”

๓. วิญญาณสูตร

ว่าด้วยความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปแห่งทุกข์

[๓๑๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความ

ตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งจักขุวิญญาณ ... แห่งโสตวิญญาณ ... แห่งฆานวิญญาณ ... แห่งชิวหาวิญญาณ ... แห่งกายวิญญาณ ... แห่งมโนวิญญาณนี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดำรง

อยู่ไม่ได้แห่งจักขุวิญญาณ ... แห่งโสตวิญญาณ ... แห่งฆานวิญญาณ ... แห่งชิวหาวิญญาณ ... แห่งกายวิญญาณ ... แห่งมโนวิญญาณ นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ”

๔. สัมผัสสสูตร

ว่าด้วยความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปแห่งทุกข์

{๔๘๕} [๓๑๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความ

ตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งจักขุสัมผัส ... แห่งโสตสัมผัส ... แห่งฆานสัมผัส ... แห่งชิวหาสัมผัส ... แห่งกายสัมผัส ... แห่งมโนสัมผัส นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ

{๔๘๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งจักขุสัมผัส ... แห่งโสตสัมผัส ... แห่งฆานสัมผัส ... แห่งชิวหาสัมผัส… แห่งกายสัมผัส ... แห่งมโนสัมผัส นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ”

๕. สัมผัสสชาสูตร

ว่าด้วยความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปแห่งทุกข์

{๔๘๗} [๓๑๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความ

ตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งจักขุสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งโสตสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งฆานสัมผัสสชาเวทนา …. แห่งชิวหาสัมผัสสชาเวทนา …แห่งกายสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งมโนสัมผัสสชาเวทนา นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ

{๔๘๘} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งจักขุสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งโสตสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งฆานสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งชิวหาสัมผัสสชาเวทนา ... แห่งกายสัมผัสสชาเวทนา ...