๑. จักขุสูตร เล่ม ๑๗

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งจักขุ นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรคเป็นความปรากฏแห่งชราและมรณะความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ... แห่งโสตะ ฯลฯ

ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ... แห่งฆานะ ...

ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ... แห่งชิวหา ...

ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ... แห่งกาย ...

ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งมโน นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชราและมรณะภิกษุทั้งหลาย ส่วนความดับ ความสงบระงับ ความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งจักขุ นี้เป็นความดับแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งชราและมรณะความดับ ... แห่งโสตะ ฯลฯ

ความดับ ... แห่งฆานะ ...

ความดับ ... แห่งชิวหา ...

ความดับ ... แห่งกาย ...

ความดับ ความสงบระงับ ความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งมโน นี้เป็นความดับแห่งทุกข์เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งชราและมรณะ”

จักขุสูตรที่ ๑ จบ