๖. สมุทยธัมมสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๗

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ปุถุชนผู้มิได้สดับแล้วในโลกนี้ย่อมไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป ย่อมไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และการสลัดออกแห่งเวทนา... แห่งสัญญา... แห่งสังขาร... แห่งวิญญาณ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า ‘อวิชชา’ และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๕. ทุติยอัสสาทสูตร

ว่าด้วยความหมายของวิชชา

{๓๒๕} [๑๓๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครพาราณสี

ท่านพระมหาโกฏฐิตะนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร มีคำที่กล่าวกันว่า ‘วิชชา วิชชา’ ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ในพระธรรมวินัยนี้ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และการสลัดออกแห่งเวทนา... แห่งสัญญา... แห่งสังขาร... แห่งวิญญาณ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า ‘วิชชา’ และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๖. สมุทยธัมมสูตร

ว่าด้วยความหมายของอวิชชา

{๓๒๖} [๑๓๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครพาราณสี

ท่านพระมหาโกฏิฐิตะนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร มีคำที่กล่าวกันว่า ‘อวิชชา อวิชชา’ ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ปุถุชนผู้มิได้สดับแล้วในโลกนี้ย่อมไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งเหตุเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป ย่อมไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งเหตุเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งเวทนา... แห่งสัญญา... แห่งสังขาร... แห่งวิญญาณ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า ‘อวิชชา’ และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๗. ทุติยสมุทยธัมมสูตร

ว่าด้วยความหมายของวิชชา

{๓๒๗} [๑๓๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครพาราณสี

ท่านพระมหาโกฏฐิตะนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร มีคำที่กล่าวกันว่า ‘วิชชา วิชชา’ ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ในพระธรรมวินัยนี้ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งเหตุเกิด ความดับ คุณโทษ และการสลัดออกแห่งรูป ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งเหตุเกิด ความดับ คุณโทษ และการสลัดออกแห่งเวทนา... แห่งสัญญา... แห่งสังขาร... แห่งวิญญาณ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า ‘วิชชา’ และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”