๑๐. สุราธสูตร เล่ม ๑๗

วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ที่มีภายในหรือภายนอกก็ดี หยาบหรือละเอียดก็ดี เลวหรือประณีตก็ดี ทั้งที่อยู่ในที่ไกลหรือใกล้ก็ดี ทั้งหมดนั้นก็สักแต่ว่าวิญญาณ อริยสาวกย่อมเห็นวิญญาณนั้นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ดูกอนราธะ บุคคลรู้เห็นอย่างนี้แล ย่อมจะไม่มีอหังการ มมังการ และมานานุสัยในกายที่มีวิญญาณนี้และในนิมิตทั้งปวงภายนอก”

ครั้งนั้นแล ท่านพระราธะยินดีชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้เป็นพระอรหันต์องค์หนึ่งในจำนวนพระอรหันต์ทั้งหลาย

๑๐. สุราธสูตร

ว่าด้วยการมีใจปราศจากอหังการ มมังการ และมานานุสัย

{๑๔๘} [๗๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ครั้งนั้นแล ท่านพระสุราธะได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลรู้เห็นอย่างไร ใจจึงจะปราศจากอหังการ มมังการ และมานานุสัยในกายที่มีวิญญาณนี้และในนิมิตทั้งปวงภายนอก ก้าวล่วงมานะด้วยดี เข้าไประงับ พ้นวิเศษแล้ว”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนสุราธะ รูปอย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ที่มีภายในหรือภายนอกก็ดี หยาบหรือละเอียดก็ดี เลวหรือประณีตก็ดี ทั้งที่อยู่ในที่ไกลหรือใกล้ก็ดี ทั้งหมดนั้นก็สักแต่ว่ารูป อริยสาวกเห็นรูปนั้นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไมใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ดังนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้หลุดพ้นเพราะไม่ถือมั่น

เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ...

สัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ...

สังขารเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ...

วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ที่มีภายในหรือภายนอกก็ดี หยาบหรือละเอียดก็ดี เลวหรือประณีตก็ดี ทั้งที่อยู่ในที่ไกลหรือใกล้ก็ดี ทั้งหมดนั้นก็สักแต่ว่าวิญญาณ อริยสาวกเห็นวิญญาณนั้นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ดังนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้หลุดพ้นเพราะไม่ถือมั่นดูก่อนสุราธะ เมื่อบุคคลรู้เห็นอย่างนี้แล ใจจึงจะปราศจากอหังการ มมังการ และมานานุสัยในกายที่มีวิญญาณนี้และในนิมิตทั้งปวงภายนอก ก้าวล่วงมานะด้วยดี สงบระงับ พ้นวิเศษแล้ว”ครั้งนั้นแล ท่านพระสุราธะชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคเจ้า ... ได้เป็นพระอรหันต์องค์หนึ่งในจำนวนพระอรหันต์ทั้งหลาย

จบ อรหันตวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อุปาทิยมานสูตร ๒. มัญญมานสูต

๓. อภินันทมานสูตร ๔. อนิจจสูตร

๕. ทุกขสูตร ๖. อนัตตสูตร

๗. อนัตตนิยสูตร ๘. รชนียสัณฐิตสูตร

๙. ราธสูตร ๑๐. สุราธสูตร

๓. ขัชชนิยวรรค

๑. อัสสาทสูตร

ว่าด้วยคุณโทษและการสลัดขันธ์ ๕

{๑๔๙} [๗๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้มิได้สดับแล้วย่อมไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนอริยสาวกผู้ได้สดับแล้วย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ”

๒. สมุทยสูตร

ว่าด้วยการไม่รู้ความเกิดดับแห่งขันธ์ ๕

{๑๕๐} [๗๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้มิได้สดับแล้วย่อมไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนอริยสาวกผู้ได้สดับแล้วย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ”