๒. หรติสูตร เล่ม ๑๗

๙. สุปัณณสังยุต

๑. สุทธิกสูตร

ว่าด้วยกำเนิดครุฑ ๔ ประเภท

{๕๓๑} [๓๙๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำเนิด

ของครุฑมี ๔ ประเภทนี้ ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ครุฑที่เป็นอัณฑชะ ( ๒) ครุฑที่เป็นชลพุชะ

(๓) ครุฑที่เป็นสังเสทชะ (๔) ครุฑที่เป็นโอปปาติกะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำเนิดของครุฑมี ๔ ประเภทนี้แล”

๒. หรันติสูตร

ว่าด้วยความยิ่งหย่อนของกำเนิดครุฑ ๔ ประเภท

{๕๓๒} [๓๙๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำเนิดของครุฑมี ๔ ประเภทนี้ ๔ ประเภทคือ

อะไรบ้าง คือ ครุฑที่เป็นอัณฑชะ ๑ ครุฑที่เป็นชลาพุชะ ๑ ครุฑที่เป็น

สังเสทชะ ๑ ครุฑที่เป็นโอปปาติกะ ๑

ในครุฑ ๔ ประเภทนั้น ครุฑที่เป็นอัณฑชะย่อมนำนาคที่เป็นอัณฑชะไป

ได้ แต่นำนาคที่เป็นชลาพุชะ ที่เป็นสังเสทชะ และที่เป็นโอปปาติกะไปไม่ได้ครุฑที่เป็นสังเสทชะย่อมนำนาคที่เป็นอัณฑชะและที่เป็นชลาพุชะไปได้ แต่นำนาคที่เป็นสังเสทชะและที่เป็นโอปปาติกะไปไม่ได้ ครุฑที่เป็นสังเสทชะ ย่อมนำนาคที่เป็นอัณฑชะ ที่เป็นชลาพุชะและที่เป็นสังเสทชะไปได้ แต่นำนาคที่เป็นโอปปาติกะไปไม่ได้ ครุฑที่เป็นโอปปาติกะย่อมนำนาคที่เป็นอัณฑชะ

ที่เป็นชลาพุชะ ที่เป็นสังเสทชะ และที่เป็นโอปปาติกะไปได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำเนิดของครุฑมี ๔ ประเภทนี้แล”

๓. ทวยการีสูตร

ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้เข้าถึงความเป็นครุฑ

{๕๓๓} [๓๙๔] เรื่องเกิดฃึ้นที่พระนครสาวัตถี

ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถีงที่ประทับครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้

ทำกรรมทั้งสองด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ เขาได้สดับมาว่าพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะมีอายุยืน มีรัศมีงาม มีความสุขมาก เขาจึงมีความปรารถน่าอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ หลังจากตายไปขอให้เราได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะด้วยเกิด’ หลังจากตายไปเขาจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคน

ในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ”

๔- ๖. ทุติยาทิทวยการีสูตร

ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้เข้าถึงความเป็นครุฑ

{๕๓๔} [๓๙๕-๓๙๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคน