๗. อากิญจัญญายตนสูตร เล่ม ๑๗

๖. วิญญาณญจายตนสูตร

ว่าด้วยพระสารีบุตรเข้าวิญญาณัญจายตนฌาน

{๕๑๔} [๓๓๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ท่านพระอานนท์ได้เห็นท่านพระสารีบุตรมาแต่ไกล ... จึงกล่าวกะท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านบริสุทธิ์ผ่องใส วันนี้ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “อาวุโส ดังเราจะบอก เพราะล่วงอากาสานัญจายตนะโดยประการทั้งปวง เราเข้าวิญญาณัญจายตนะโดยมนสิการว่า‘อนนุตํ วิญญาณํ วิญญาณไม่มีที่สุด’ ดังนี้อยู่ อาวุโส เราไม่ได้คิดอย่างนี้ว่า‘เราเข้าวิญญาณัญจายตนฌานอยู่ หรือว่าเข้าวิญญาณญจายตนฌานแล้ว หรือว่าออกจากวิญญาณัญจายตนฌานแล้ว’ ดังนี้” ...

๗.อากิญจัญญายตนสูตร

ว่าด้วยพระสารีบุตรเข้าอากิญจัญญายตนฌาน

{๕๑๕} [๓๓๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ท่านพระอานนท์ได้เห็นท่านพระสารีบุตรมาแต่ไกล ... จึงกล่าวกะท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านบริสุทธิ์ผ่องใส วันนี้ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “อาวุโส ดังเราจะบอก เพราะล่วง

วิญญาณัญจายตนะโดยประการทั้งปวง เราเข้าอากิญจัญญายตนะโดยมนสิการว่า ‘นตฺถิ กิญฺจิ ไม่มีอะไร’ ดังนี้อยู่ อาวุโส เราไม่ได้คิดอย่างนี้ว่า ‘เราเข้าอากิญจัญญายตนฌานอยู่ หรือว่าเข้าอากิญจัญญายตนฌานแล้ว หรือว่าออกจากอากิญจัญญายตนฌานแล้ว’ ดังนี้” ...

๘. เนวสัญญานาสัญญายตนสูตร

ว่าด้วยพระสารีบุตรเข้าเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน

{๕๑๖} [๓๓๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ท่านพระอานนท์ได้เห็นท่านพระสารีบุตรมาแต่ไกล ... จึงกล่าวกะท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านบริสุทธิ์ผ่องใส วันนี้ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร”

ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “อาวุโส ดังเราจะบอก เพราะล่วง

อากิญจัญญายตนะโดยประการทั้งปวง เราเข้าเนวสัญญานาสัญญายตนะอยู่อาวุโส เราไม่ได้คิดอย่างนี้ว่า ‘เราเข้าเนวสัญญานาสัญญายตนฌานอยู่ หรือว่าเข้าเนวสัญญานาสัญญายตนฌานแล้ว หรือว่าออกจากเนวสัญญานา

สัญญายตนฌานแล้ว’ ดังนี้” ...

๙. นิโรธสมาปัตติสูตร

ว่าด้วยพระสารีบุตรเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ

{๕๑๗} [๓๔๐] สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า ท่าน

พระสารีบุตรครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี ครั้นเที่ยวบิณฑบาตในพระนครสาวัตถีแล้ว กลับจากบิณฑบาต ภายหลังฉันภัตตาหารแล้ว เข้าไปยังป่าอันธวันเพี่อพักผ่อนกลางวัน ถึงป่าอันธวันแล้วนั่งพักผ่อนกลางวัน ณ โคนไม้แห่งหนึ่ง

ครั้นถึงเวลาเย็น ท่านพระสารีบุตรออกจากที่พักผ่อนแล้วเข้าไปยังพระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ท่านพระอานนท์ได้เห็นท่านพระสารีบุตรจึงกล่าวว่า “ดูก่อนท่านพระสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนักสีหน้าของท่านบริสุทธิ์ผ่องใส วันนี้ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร”