พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · นาคสังยุต
๔. อุโปสถสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๒ ในนาคสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค นาคสังยุต อุโปสถสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๗ หน้า ๓๕๕–๓๕๖
๓. อุโปสถสูตร
ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้นาคที่เป็นอัณฑชะรักษาอุโบสถ
{๕๒๑} [๓๔๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตะวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็น
อัณฑชะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ นาคบางพวกที่เป็นอัณฑชะ
ในโลกนี้มีความคิดอย่างนี้ว่า ‘เมื่อก่อน พวกเราได้เป็นผู้ทำกรรมทั้งสอง ด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ พวกเรานั้นเป็นผู้ที่ทำกรรมทั้งสองด้วยกาย ด้วยวาจาด้วยใจ หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกนาคที่เป็นอัณฑชะถ้าวันนี้ พวกเรามาประพฤติสุจริตด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจกัน เมื่อเป็นอย่างนี้ หลังจากตายไป พวกเราก็จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ได้ เชิญพวกเรามาประพฤติสุจริตด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจในบัดนี้กันเถิด’ ดูก่อนภิกษุข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็นอัณฑชะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
๔. ทุติยอุโปสถสูตร
ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้นาคที่เป็นชลาพุชะรักษาอุโบสถ
{๕๒๒} [๓๔๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็น
- ๑กรรมทั้งสอง ในที่นี้ หมายถึงกรรมฝ่ายกุศลและกรรมฝ่ายอกุศล (สํ.ข.อ. ๓๘๑)
เหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็นชลาพุชะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ นาคบางพวกที่เป็นชลาพุชะ
ในโลกนี้มีความคิดอย่างนี้ว่า ... ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็นชลาพุชะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
๕. ตติยอุโปสถสูตร
ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้นาคที่เป็นสังเสทชะรักษาอุโบสถ
{๕๒๓} [๓๔๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็นสังเสทชะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ นาคบางพวกที่เป็นสังเสทชะ
ในโลกนี้มีความคิดอย่างนี้ว่า ... ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็นสังเสทชะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
๖. จตุตถลุโปสลสูตร
ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้นาคที่เป็นโอปปาติกะรักษาอุโบสถ
{๕๒๔} [๓๔๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้นาคบางพวกที่เป็นโอปปาติกะในโลกนี้รักษาอุโบสถและสละกายได้”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ นาคบางพวกที่เป็นโอปปาติกะในโลกนี้มีความคิดอย่างนี้ว่า ‘เมื่อก่อน พวกเราเป็นผู้ทำกรรมทั้งสองด้วยกาย
จบ ๔. อุโปสถสูตร ที่ ๒