พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ติกนิบาต · วรรคที่ ๓
๓. นิสสรณสูตร เล่ม ๒๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในวรรคที่ ๓มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ติกนิบาต วรรคที่ ๓ นิสสรณสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๔๑๘–๔๑๙
๓. ตติยวรรค ๓. นิสสรณิยสูตร
ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระ ภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้ จึงแล้วตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
บุคคลในโลกนี้ตั้งใจไว้ถูกต้อง กล่าววาจาสุจริต ทำการงานสุจริตด้วยกาย ได้รับการศึกษามาก ทำสิ่งที่เป็นบุญไว้มากในชีวิตที่ไม่ยืนยาวในมนุษยโลกนี้ เป็นคนมีปัญญา หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๓. นิสสรณิยสูตร
ว่าด้วยธาตุเป็นที่สลัดออก ๓ ประการ
{๒๕๐} [๗๒] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธาตุเป็นที่สลัดออกนี้มี ๓ ประการ ธาตุ ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ
๑. เนกขัมมธาตุ เป็นที่สลัดกิเลสกามและวัตถุกามออกไป
๒. อรูปธาตุ เป็นที่สลัดรูปธรรมออกไป
๓. นิโรธธาตุ เป็นที่สลัดธรรมชาติที่เกิด ที่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง ที่อาศัยกันเกิดขึ้นออกไป
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธาตุเป็นที่สลัดออกมี ๓ ประการนี้แล”
- ๑เนกขัมมธาตุ ในที่นี้หมายถึงปฐมฌาน (ขุ.อิติ.อ. ๒๕๑)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ
ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ภิกษุผู้มีความเพียร รู้ธรรมเป็นที่สลัดกามออกไป
และอบายเป็นเครื่องก้าวล่วงรูปธรรมทั้งหลาย เห็นแจ้ง
นิพพานอันเป็นที่สงบระงับสังขารทั้งปวงในกาลทุกเมื่อ
ภิกษุนั้นแลเป็นผู้เห็นโดยชอบเพราะน้อมไปใน
นิพพานอันเป็นที่สงบระงับสังขารทั้งปวงนั้น จึงเป็นผู้
ได้อภิญญา ๖ สงบระงับแล้ว เป็นมุนีผู้ผ่านเครื่องข้อง
ได้แล้ว
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๔. สันตตรสูตร
ว่าด้วยพระนิพพานละเอียดกว่าอรูปภพ
{๒๕๑} [๗๓] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อรูปภพละเอียดกว่ารูปภพ นิพพานละเอียด กว่าอรูปภพ”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
จบ ๓. นิสสรณสูตร