arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ขุททกปาฐะ

๗. ติโรกุฑฑกัณฑ์ เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๙ ในขุททกปาฐะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ ติโรกุฑฑกัณฑ์ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๕ หน้า ๑๕–๑๗

เรื่องนี้ไม่มีบาลีฉบับมหาจุฬาฯ ในข้อมูล e-tipitaka

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พวกเปรตพากันมาสู่เรือนของตน

บ้างยืนอยู่ที่ฝาเรือนด้านนอก

บ้างยืนอยู่ที่ทางสี่แพร่ง สามแพร่ง

บ้างยืนพิงอยู่ที่บานประตู

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑เรือนของตน หมายถึงเรือนญาติของตน หรือเรือนที่เคยอยู่ในปางก่อน (ขุ.ขุ.อ. ๗/๑๘๑)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อมีข้าวและน้ำดื่มมากมาย

เมื่อของเคี้ยวของกินถูกจัดเตรียมไว้แล้ว

ญาติสักคนก็ไม่นึกถึงเปรตเหล่านั้น

เพราะกรรมของสัตว์เหล่านั้นเป็นปัจจัย

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหล่าชนผู้อนุเคราะห์ ย่อมถวายอาหารและน้ำดื่ม

ที่สะอาดประณีต เหมาะแก่พระสงฆ์ตามกาล

อุทิศให้ญาติทั้งหลาย(ที่เกิดเป็นเปรต)อย่างนี้ว่า

ขอทานนี้จงสำเร็จแก่ญาติทั้งหลายของเรา

ขอญาติทั้งหลาย จงเป็นสุขเถิด

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ส่วนญาติที่เกิดเป็นเปรตเหล่านั้น

พากันมาประชุมพร้อมกัน ณ ที่ให้ทานนั้น

ย่อมอนุโมทนาในอาหารและน้ำดื่มเป็นอันมากโดยเคารพว่า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะเหตุแห่งญาติเหล่าใด พวกเราจึงได้สุขสมบัติเช่นนี้

ขอญาติเหล่านั้นของพวกเราจงมีอายุยืน

อนึ่ง การบูชา ญาติผู้เป็นทายกก็ได้ทำแก่พวกเราแล้ว

และทายกก็ไม่ไร้ผล

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในเปตวิสัย นั้น ไม่มีกสิกรรม (การทำไร่ไถนา)

ไม่มีโครักขกรรม (การเลี้ยงวัวไว้ขาย)

ไม่มีพาณิชกรรม (การค้าขาย) เช่นนั้น

การแลกเปลี่ยนซื้อขายด้วยเงิน ก็ไม่มี

ผู้ที่ตายไปเกิดเป็นเปรตในเปตวิสัยนั้น

ดำรงชีพด้วยผลทานที่พวกญาติอุทิศให้จากมนุษยโลกนี้

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑เปตวิสัย หมายถึงภูมิหรือกำเนิดแห่งเปรต (ขุ.ขุ.อ. ๗/๑๘๘)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

น้ำฝนที่ตกลงมาในที่ดอนย่อมไหลไปสู่ที่ลุ่ม ฉันใด

ทานที่ทายกอุทิศให้จากมนุษยโลกนี้

ย่อมสำเร็จผลแน่นอนแก่พวกเปรต ฉันนั้นเหมือนกัน

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ห้วงน้ำที่เต็มย่อมยังสมุทรสาครให้เต็มเปี่ยม ฉันใด

ทานที่ทายกอุทิศให้จากมนุษยโลกนี้

ย่อมสำเร็จแก่เปรตทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กุลบุตรเมื่อระลึกถึงอุปการะ

ที่ญาติผู้ละไปแล้ว(เปรต)เคยทำไว้ในกาลก่อนว่า

‘ผู้นั้นได้ให้สิ่งนี้แก่เรา ได้ทำสิ่งนี้แก่เรา

ได้เป็นญาติ มิตร และสหายของเรา’

ก็ควรถวายทักษิณาทานอุทิศให้แก่ญาติผู้ละไปแล้ว

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

การร้องไห้ ความเศร้าโศก

หรือความร่ำไห้คร่ำครวญอย่างอื่นใด

ใคร ๆ ไม่ควรทำเลย เพราะการร้องไห้ เป็นต้นนั้น

ไม่เป็นประโยชน์แก่ญาติผู้ล่วงลับไปแล้ว

ญาติทั้งหลายก็ยังคงสภาพอยู่อย่างนั้น

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ส่วนทักษิณาทานนี้แล ที่ตั้งไว้ดีแล้วในพระสงฆ์

ย่อมสำเร็จประโยชน์เกื้อกูลสิ้นกาลนาน

แก่หมู่ญาติที่เกิดเป็นเปรตนั้น โดยพลันทีเดียว

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ญาติธรรม นี้นั้น ท่านแสดงออกแล้ว

การบูชาญาติที่ตายไปเป็นเปรต ท่านทำอย่างยิ่งใหญ่แล้ว

ทั้งกำลังกายของภิกษุ ท่านก็เพิ่มให้แล้ว

เป็นอันว่าท่านสั่งสมบุญไว้มิใช่น้อยเลย

ติโรกุฑฑสูตร จบ

๘. นิธิกัณฑสูตร

ว่าด้วยการฝังขุมทรัพย์

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่กุฎุมพีคนหนึ่งในกรุงสาวัตถี ดังนี้)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ญาติธรรม หมายถึงกิจคือการสงเคราะห์ต่อกันที่ญาติจะพึงกระทำต่อกัน (ขุ.ขุ.อ. ๗/๑๙๐)

จบ ๗. ติโรกุฑฑกัณฑ์