๙. กรณียเมตตสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

๙. เมตตสูตร

ว่าด้วยการแผ่เมตตาจิต

{๑๐} [๑] กุลบุตรผู้ฉลาดในประโยชน์ ปรารถนาจะตรัสรู้บทที่สงบ พึงบำเพ็ญไตรสิกขา พึงเป็นผู้อาจหาญ ชื่อสัตย์ ปฏิบัติตรง ว่าง่าย อ่อนโยน และไม่เย่อหยิ่ง

๙. เมตตสูตร

[๒] กุลบุตรนั้นพึงเป็นผู้สันโดษ เลี้ยงง่าย มีธุระให้น้อย ทำ ตัวให้เบา มีอินทรีย์สงบ มีปัญญารักษาตน ไม่คะนอง ไม่ยึดติดในตระกูลทั้งหลาย[๓] ไม่พึงประพฤติทุจริตอะไร ๆ ที่จะเป็นเหตุให้คนอื่นที่ เป็นวิญญูชนตำหนิเอาได้ พึงแผ่เมตตาจิตในสัตว์ ทั้งหลายว่า ‘ขอสัตว์ทั้งปวงจงเป็นผู้มีความสุข มีความเกษม มีตนเป็นสุขเถิด[๔] สัตว์มีชีวิตทั้งหลายไม่เหลือ ทั้งที่เป็นผู้สะดุ้งกลัวหรือ เป็นผู้มั่นคง ทั้งที่มีร่างกายยาวหรือใหญ่ ทั้งที่ปานกลางหรือสั้น ทั้งที่ผอมหรืออ้วน[๕] ทั้งที่เคยเห็นหรือยังไม่เคยเห็น ทั้งที่อยูไกลหรืออยู่ใกล้ ทั้งที่เกิดแล้วหรือแสวงหาที่เกิด ขอสัตว์เหล่านั้น ทั้งหมดจงเป็นผู้มีตนเป็นสุขเถิด[๖] สัตว์ทุกประเภทไม่พึงข่มเหงกัน ไม่พึงดูหมิ่นกันในที่ทุกหนทุกแห่ง ไม่พึงมุ่งร้ายต่อกันเพราะความโกรธและ ความเคียดแค้น’ ดังนี้

[๗] กุลบุตรผู้ฉลาดในประโยชน์พึงแผ่เมตตาจิตอย่างไม่มี ขอบเขตไปในสัตว์ทั้งปวง เหมือนแม่รักถนอมลูกในไส้ที่ มีอยู่เพียงคนเคียว แม้ชีวิตก็ยอมสละให้ได้ฉะนั้น

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ

[๘] ก็กุลบุตรนั้นพึงแผ่เมตตาจิตอย่างไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีศัตรู ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง และท่ามกลาง

[๙] กุลบุตรผู้เจริญเมตตานั้นจะยืน เดิน นั่ง หรือนอนอยู่ ก็ตาม พึงตั้งสตินี้ไว้ตลอดเวลาที่ยังไม่มีความง่วง บัณฑิต ทั้งหลายเรียกวิหารธรรมนี้ว่าเป็นพรหมวิหาร ในธรรมวินัยของพระอริยเจ้านี้[๑๐] กุลบุตรผู้เจริญเมตตาไม่ยึดมั่นความเห็นผิด มีศีล สมบูรณ์ด้วยทัสสนะ (คือ โสดาปัตติมรรค) กำจัดความยินดี ในกิเลสกามและวัตถุกามได้แล้ว จะไม่ต้องกลับมาเกิด ในกามภพอีก

จบ เมตตสูตร

จบ พระบาลีขุททกปาฐะ

พระบาลีสุตตันตปิฎก

ขุททกนิกาย ธรรมบท

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. ยมกวรรค

หมวดว่าด้วยธรรมที่เป็นคู่กัน

๑. เรื่องพระจักขุปาลเถระ

{๑๑} [๑] ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นหัวหน้า มีใจประเสริฐที่สุด สำเร็จ แล้วด้วยใจ ถ้าบุคคลมีใจชั่วแล้ว จะพูดหรือทำก็ตาม ทุกข์ย่อมตามเขาไปเพราะทุจริต ๓ อย่างนั้น (คือ กายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต) เหมือนล้อหมุนไป ตามรอยเท้าโคที่กำลังลากเกวียนไปฉะนั้น