พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ ปาราชิกกัณฑ์ · ทุติยปาราชิกสิกขาบท
อาการแห่งอวหาร เล่ม ๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๒–๑๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๘ ในทุติยปาราชิกสิกขาบทมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ ปาราชิกกัณฑ์ ทุติยปาราชิกสิกขาบท อาการแห่งอวหาร (ฉบับหลวง เล่ม ๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑ หน้า ๓๔๗–๓๕๑
ภิกษุผู้รับคำสั่งนั้นตอบว่า “ท่านสั่งผมแล้ว” แล้วไปลักทรัพย์นั้นมาได้ ภิกษุผู้สั่งเดิมไม่ต้องอาบัติ ภิกษุผู้ลักต้องอาบัติปาราชิกภิกษุสั่งภิกษุว่า “ท่านจงลักทรัพย์ชื่อนี้” ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุผู้สั่งนั้นครั้นสั่งภิกษุนั้นแล้วเกิดความกังวลใจจึงพูดให้ได้ยินว่า “อย่าลักเลย” ภิกษุผู้รับคำสั่งนั้นตอบว่าก็ดีเหมือนกันแล้วงดเสีย ไม่ต้องอาบัติทั้งสองรูป
องค์แห่งอาบัติ ๕ อย่าง
{๑๒๒} [๑๒๒] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติปาราชิกด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ
๑. ทรัพย์มีผู้อื่นครอบครอง
๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๓. ทรัพย์มีค่ามากได้ราคา ๕ มาสกหรือเกินกว่า ๕ มาสก
๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติถุลลัจจัย ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติปาราชิก[๑๒๓] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติถุลลัจจัยด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ
๑. ทรัพย์มีผู้อื่นครอบครอง
๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๓. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคาเกิน ๑ มาสก หรือหย่อนกว่า ๕ มาสก
๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย
[๑๒๔] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติทุกกฏด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ
๑. ทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๓. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคา ๑ มาสกหรือหย่อนกว่า ๑ มาสก
๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ
องค์แห่งอาบัติ ๖ อย่าง
{๑๒๓} [๑๒๕] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติปาราชิกด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ
๑. ไม่มีความสำคัญว่าเป็นของของตน
๒. ไม่ได้ถือเอาด้วยวิสาสะ
๓. ไม่ได้ถือเอาเป็นของขอยืม
๔. ทรัพย์มีค่ามาก ได้ราคา ๕ มาสก หรือเกินกว่า ๕ มาสก
๕. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๖. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติถุลลัจจัย ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติปาราชิก[๑๒๖] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติถุลลัจจัยด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ
๑. ไม่มีความสำคัญว่าเป็นของของตน
๒. ไม่ได้ถือเอาด้วยวิสาสะ
๓. ไม่ได้ถือเอาเป็นของขอยืม
๔. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคาเกิน ๑ มาสกหรือหย่อนว่า ๕ มาสก
๕. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๖. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย[๑๒๗] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติทุกกฏด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ
๑. ไม่มีความสำคัญว่าเป็นของของตน
๓. ไม่ได้ถือเอาเป็นของขอยืม
๔. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคา ๑ มาสกหรือหย่อนกว่า ๑ มาสก
๕. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๖. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ
องค์แห่งอาบัติทุกกฏ ๕ อย่าง
{๑๒๔} [๑๒๘] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติทุกกฏด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ
๑. มิใช่ทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
- ๑คำว่า วิสาสะ แปลว่า ความคุ้นเคย ความสนิทสนม ในที่นี้หมายถึงการถือว่าเป็นกันเองในทางพระวินัย การถือเอาวัตถุสิ่งของของผู้อื่นที่จัดว่าเป็นการถึอเอาด้วยวิสาสะ ต้องประกอบด้วยองค์ ๕ คือ (๑) เคยเห็นกันมา (๒) เคยคบกันมา (๓)ได้เคยพูดกันไว้ (๔) เจ้าของยังมีชีวิตอยู่ (๕) เมื่อถือเอาของนั้นแล้ว เจ้าของจักพอใจ แต่เมื่อกล่าวโดยองค์สำเร็จแล้ว การถือเอาโดยวิสาสะมีองค์ ๓ คือ (๑) เคยเห็นกันมา เจ้าของยังมีชีวิต และถือเอาแล้วจักพอใจ (๒) เคยคบกันมา เจ้าของยังมีชีวิต และถือเอาแล้วจักพอใจ (๓) เคยได้พูดกันไว้ เจ้าของยังมีชีวิต และถือเอาแล้วจักพอใจ (วิ.อ. ๑/๔๐๖)
๓. ทรัพย์มีค่ามาก ได้ราคา ๕ มาสก หรือเกินกว่า ๕ มาสก
๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ[๑๒๙] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติทุกกฏด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ
๑. มิใช่ทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๓. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคาเกิน ๑ มาสก หรือหย่อนกว่า ๕ มาสก
๔. มีไถยจิตปรากฏขึ้น
๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ[๑๓๐] ภิกษุผู้ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้ ต้องอาบัติทุกกฏด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ
๑. มิใช่ทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๒. มีความสำคัญว่าเป็นทรัพย์ที่มีผู้อื่นครอบครอง
๓. ทรัพย์มีค่าน้อย ได้ราคา ๑ มาสก หรือหย่อนกว่า ๑ มาสก
๔. มีไถยจิตปรากฎขึ้น
๕. ภิกษุจับต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้ไหว ต้องอาบัติทุกกฏ ทำให้เคลื่อนจากที่ตั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ
อนาปัตติวาร
{๑๒๕} [๑๓๑] ภิกษุเหล่านื้ใม่ต้องอาบัติ คือ ภิกษุมีความสำคัญว่าเป็นของของตน ๑ ภิกษุถือเอาด้วยวิสาสะ ๑ ภิกษุถือเอาเป็นของขอยืม ๑ ภิกษุถือเอาทรัพย์อันเปรตครอบครอง ๑ ภิกษุถือเอาทรัพย์อันสัตวัดิรัจฉานครอบครอง ๑ ภิกษุมีความสำคัญว่าเป็นของบังสุกุล ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑
จบ ปฐมภาณวารในอทินนาทานสิกขาบท
คาถารวมเรื่องวินีตวัตถุ
{๑๒๖} พระอุบาลีเถระชี้แจง เรื่องช่างย้อม ๕ เรื่อง
เรื่องผ้าคลุมเตียง ๔ เรื่อง เรื่องกลางคืน ๕ เรื่อง
เรื่องทรัพย์ที่ภิกษุนำไปเอง ๕ เรื่อง เรื่องตอบตามคำถามนำ ๕ เรื่อง
เรื่องลม ๒ เรื่อง เรื่องศพที่ยังสด ๑ เรื่อง
เรื่องสับเปลี่ยนสลาก ๑ เรื่อง เรื่องเรือนไฟ ๑ เรื่อง
เรื่องเนื้อเดนสัตว์ ๕ เรื่อง เรื่องส่วนไม่มีมูล ๕ เรื่อง
เรื่องข้าวสุกในสมัยข้าวแพง ๑ เรื่อง เรื่องเนื้อในสมัยข้าวแพง ๑ เรื่อง
เรื่องขนมในสมัยข้าวแพง ๑ เรื่อง เรื่องน้ำตาลกรวด ๑ เรื่อง
เรื่องขนมต้ม ๑ เรื่อง เรื่องบริขาร ๕ เรื่อง
เรื่องถุง ๑ เรื่อง เรื่องฟูก ๑ เรื่อง
เรื่องราวจีวร ๑ เรื่อง เรื่องไม่ออกไป ๑ เรื่อง
เรื่องถือวิสาสะฉันของเคี้ยว ๑ เรื่อง เรื่องสำคัญว่าของตน ๒ เรื่อง
เรื่องไม่ลัก ๗ เรื่อง เรื่องลัก ๗ เรื่อง
เรื่องลักของสงฆ์ ๗ เรื่อง เรื่องลักดอกไม้ ๒ เรื่อง
เรื่องพูดตามคำสั่ง ๓ เรื่อง เรื่องนำแก้วมณีล่วงด่านภาษี ๓ เรื่อง
เรื่องปล่อยหมู ๒ เรื่อง เรื่องปล่อยเนื้อ ๒ เรื่อง
จบ อาการแห่งอวหาร