สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุณีอันเตวาสินีของพระภัททากาปิลานีเถรี เล่ม ๓

สิกขาบทที่ ๘

เรื่องภิกษุณีให้ผู้อื่นโพนทะนาโดยเข้าใจผิด

{๒๐๙} [๘๖๙] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีอันเตวาสินีของพระภัททากาปิลานีเถรีปรนนิบัติพระภัททากาปิลานี เถรีโดยเคารพ พระภัททากาปิลานีเถรีจึงได้กล่าวกะภิกษุณีทั้งหลายดังนี้ว่า “แม่เจ้าทั้งหลาย ภิกษุณีรูปนี้ปรนนิบัติข้าพเจ้าโดยเคารพ ข้าพเจ้าจักให้ จีวรแก่เธอ”ลำดับนั้น ภิกษุณีรูปนั้นให้ผู้อื่นโพนทะนาโดยเชื่อถือผิดเข้าใจผิด ไปว่า “แม่เจ้าทั้งหลาย นัยว่าดิฉันมิได้ปรนนิบัติแม่เจ้าโดยเคารพ ข่าวว่า แม่เจ้าจักไม่ให้จีวรแก่ดิฉัน”

บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีจึงได้ให้ผู้อื่นโพนทะนาโดยเชื่อถือผิดเข้าใจผิดเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีให้ผู้อื่นโพนทะนาโดยเชื่อถือผิดเข้าใจผิด จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีจึงได้ให้ผู้อื่นโพนทะนาโดยเชื่อถือผิดเข้าใจผิดเล่าการกระทำของ ภิกษุณีนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๘๗๐] อนึ่ง ภิกษุณีใดให้ผู้อื่นโพนทะนาโดยเชื่อถือผิด เข้าใจผิด เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๒๑๐} [๘๗๑] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้คำว่า โดยเชื่อถือผิด คือ โดยเชื่อเป็นอย่างอื่น

คำว่า เข้าใจผิด คือ เข้าใจเป็นอย่างอื่น

คำว่า คนอื่น ได้แก่ ให้ภิกษุณีอุปสัมบันโพนทะนา ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บทภาชนีย์

ติกปาจิตตีย์

{๒๑๑} [๘๗๒] อุปสัมบัน ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นอุปสัมบัน ให้โพนทะนา ต้อง อาบัติปาจิตตีย์อุปสัมบัน ภิกษุณีสงสัย ให้โพนทะนา ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อุปสัมบัน ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นอนุปสัมบัน ให้โพนทะนา ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์

จตุกกทุกกฏ

ภิกษุณีให้อนุปสัมบันโพนทะนา ต้องอาบัติทุกกฏ

อนุปสัมบัน ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นอุปสัมบัน ให้โพนทะนา ต้องอาบัติ ทุกกฏ

อนุปสัมบัน ภิกษุณีสงสัย ให้โพนทะนา ต้องอาบัติทุกกฏ

อนุปสัมบัน ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นอนุปสัมบัน ให้โพนทะนา ต้อง อาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

{๒๑๒} [๘๗๓] ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๘

สิกขาบทที่ ๙

เรื่องภิกษุณีแช่งตัวเองและคนอื่น

{๒๑๓} [๘๗๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายหาบริขารของตนไม่พบ จึงถามภิกษุณีจัณฑกาลีว่า “แม่เจ้า เจ้าข้า ท่านเห็นบริขารของพวกดิฉันบ้างไหม”

ภิกษุณีจัณฑกาลีเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ดิฉันเองคงเป็นโจร แน่นอน ดิฉันเองคงเป็นคนไร้ยางอายแน่นอน แม่เจ้าทั้งหลายเมื่อไม่เห็น บริขารของตน จึงมากล่าวกะดิฉันอย่างนี้ว่า ‘แม่เจ้าเจ้าข้าท่านเห็น บริขารของพวกดิฉันบ้างไหม” แล้วกล่าวสบถว่า “แม่เจ้าทั้งหลาย ถ้า ดิฉันเอาบริขารของท่านทั้งหลายไปดิฉันจงเป็นผู้มิใช่สมณะ จงเคลื่อน จากพรหมจรรย์ จงตกนรก แต่แม่เจ้าที่กล่าวอย่างนี้กะดิฉันด้วยคำไม่จริง ก็จงอย่าได้เป็นสมณะ จงเคลื่อนจากพรหมจรรย์ จงตกนรก”บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนแม่เจ้าจัณฑกาลีจึงได้แช่งตนและคนอื่นด้วยนรกบ้าง ด้วยพรหมจรรย์ บ้างเล่า” ...