สิกขาบทที่ ๒ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

อนาปัตติวาร

{๒๙๗} [๙๘๑] ภิกษุณียืนอยู่ที่สวนสาธารณะแลเห็น ๑ภิกษุณีเดินไปหรือ เดินมาแลเห็น ๑ ภิกษุณีมีกิจธุระเดินไปแลเห็นเข้า ๑ ภิกษุณีผู้มีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้อง อาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑

สิกขาบทที่ ๒

เรื่องภิกษุณีใช้สอยเก้าอี้ยาวและแท่น

{๒๙๘} [๙๘๒] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายใช้สอยเก้าอี้ยาวบ้าง แท่นบ้าง ชาวบ้านเที่ยวเดินชมวิหาร พบเห็นเข้าก็พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า“ไฉนภิกษุณีจึงได้ ใช้สอยเก้าอี้ยาวบ้าง แท่นบ้าง เหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... จึงต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุณีจึงได้ใช้สอยเก้าอี้ยาวบ้าง แท่นบ้างเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีทั้งหลายใช้สอยเก้าอี้ยาวบ้าง แท่นบ้าง จริงหรือ”

ภิกษทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สอยเก้าอี้ยาวบ้างแท่นบ้างเล่าการกระทำของ ภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๙๘๓] อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้สอยเก้าอี้ยาวก็ดี แท่นก็ดี เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๒๙๙} [๙๘๔] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้

ที่ชื่อว่า เก้าอี้ยาว ตรัสหมายถึงเก้าอี้ที่เกินขนาด ที่ชื่อว่า แท่น ได้แก่ แท่นที่เขาถักด้วยขนหางสัตว์ที่ตนหามาเอง คำว่า ใช้สอย คือ นั่งก็ตาม นอนก็ตาม บนเก้าอี้ยาวหรือแท่นนั้น ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๓๐๐} [๙๘๕] ภิกษุณีใช้เก้าอี้ยาวที่ตัดเท้าแล้ว ๑ ใช้แท่นที่ทำลายขนหาง สัตว์แล้ว ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๒

สิกขาบทที่ ๓

เรื่องภิกษุณีกรอด้าย

{๓๐๑} [๙๘๖] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์กรอด้ายกันชาวบ้านเที่ยวเดินชมวิหารพบเห็นเข้าก็ พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้กรอด้ายกัน เหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนา อยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... จึงต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้กรอด้ายกันเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์กรอด้ายกัน จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉนพวก ภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้กรอด้ายกันเล่า การกระทำของพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ เหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๙๘๗] อนึ่ง ภิกษุณีใดกรอด้าย เป็นปาจิตตีย์