สิกขาบทที่ ๖ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

อนาปัตติวาร

{๑๑๗} [๗๕๗] ภิกษุณีสั่งให้จ่ายของนั้นนั่นแลและให้จ่ายของอื่นอีกอย่าง หนึ่งรวมกัน ๑ ภิกษุณีแสดงอานิสงส์แล้วสั่งให้จ่าย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๕

สิกขาบทที่ ๖

ว่าด้วยนำกัปปิยภัณฑ์ค่าปัจจัยอย่างหนึ่งไปจ่ายเป็นปัจจัยอื่น

{๑๑๘} [๗๕๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกอุบาสกอุบาสิกาพากันรวบรวมสิ่งของเครื่องใช้ที่ก่อให้เกิดความพอใจ เพื่อเป็นมูลค่าจีวรสำหรับภิกษุณีสงฆ์ ฝากไว้เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่ร้านพ่อค้าผ้า คนหนึ่ง แล้วได้เข้าไปหาภิกษุณีทั้งหลายกล่าวว่า “แม่เจ้าทั้งหลายเจ้าข้า กัปปิยภัณฑ์เพื่อเป็นมูลค่าจีวร พวกข้าพเจ้าได้ฝากไว้ที่ร้านพ่อค้าผ้าชื่อโน้น ขอท่านทั้งหลายใช้ให้ใครไปนำจีวรจากร้านพ่อค้าผ้าผู้นั้นมาแจกกันเถิด”ภิกษุณีทั้งหลายให้เอากัปปิยภัณฑ์นั้นไปจ่ายเป็นค่าเภสัชแล้วมา ฉันเป็นส่วนตัวพวกอุบาสกอุบาสิการู้เรื่องเข้าก็พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อ เป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์เจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่า”...

ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินอุบาสกอุบาสิกาเหล่านั้นพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษติเตียน โพนทะนาว่า“ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยกัณฑ์ที่เขาถวายไว้ เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์เจาะจงเป็นปัจจัยอย่าง หนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่า”...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลายทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายให้เอากัปปิยกัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อ เป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์เจาะจงเป็นปัจจัยอย่าง หนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง จริงหรือ”ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ให้เอากัปปิยกัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัย อย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์เจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายเป็น ปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเล่าการกระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อ ความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๗๕๙] อนึ่ง ภิกษุณีใดให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็น มูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์เจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๑๑๙} [๗๖๐] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้

คำว่า ให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง เจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง คือ ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าแก่ปัจจัย อย่างหนึ่ง

คำว่า ซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์ ความว่า ที่เขาบริจาคไว้เพื่อประโยชน์ แก่สงฆ์ ไม่ใช่แก่คณะ ไม่ใช่แก่ภิกษุณีรูปเดียว

คำว่า ไปจ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง ความว่า สิ่งใดที่ทายกถวายไว้ เพื่อเป็นมูลค่า เว้นสิ่งนั้นเสีย ภิกษุณีให้จ่ายเป็นปัจจัยอย่างอื่นไป เป็นทุกกฏ ในเพราะประโยคที่ให้จ่าย เป็นนิสสัคคีย์เพราะได้ของนั้นมา คือ เป็นของ จำต้องสละแก่สงฆ์ แก่คณะ หรือแก่ภิกษุณีรูปหนึ่งดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลปัจจัยอย่างอื่นที่ได้มานั้นอันภิกษุณีพึงสละ อย่างนี้

วิธีสละ

สละแก่สงฆ์

ภิกษุณีนั้นพึงเข้าไปหาสงฆ์ ...

‘แม่เจ้า ของของข้าพเจ้าสิ่งนี้ ข้าพเจ้าให้เอากัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้ เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งซึ่งเขาตั้งใจถวายสงฆ์เจาะจงเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ไปจ่ายมาได้ เป็นนิสสัคคีย์ ข้าพเจ้าสละของสิ่งนี้แก่สงฆ์ ... สงฆ์พึงให้ของ สิ่งนี้แก่ภิกษุณีชื่อนี้’

สละแก่คณะ

ภิกษุณีนั้นพึงเข้าไปหาภิกษุณีหลายรูป ... แม่เจ้าทั้งหลายพึงให้ของสิ่ง นี้แก่ภิกษุณีชื่อนี้’

สละแก่ภิกษุณีรูปหนึ่ง

ภิกษุณีนั้นพึงเข้าไปหาภิกษุณีรูปหนึ่ง ... ‘ดิฉันให้ของสิ่งนี้แก่แม่เจ้า,

บทภาชนีย์

ติกนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๑๒๐} [๗๖๑] กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ให้จ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณีสงสัย ให้จ่ายเป็นปัจจัยอีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณีสำคัญ ว่ามิใช่ปัจจัยที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งให้จ่ายเป็นปัจจัย อีกอย่างหนึ่ง เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ได้สิ่งของที่สละแล้วคืนมา พึงน้อมเข้าไปในสิ่งของตามที่ทายกถวาย ไว้เดิม

ทุกทุกกฎ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ภิกษุณี สำคัญว่าเป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ... ต้อง อาบัติทุกกฏ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งภิกษุณี สงสัย ... ต้องอาบัติทุกกฏ

ไม่ต้องอาบัติ

มิใช่กัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่งภิกษุณี สำคัญว่ามิใช่เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่เขาถวายไว้เพื่อเป็นมูลค่าปัจจัยอย่างหนึ่ง ไม่ต้องอาบัติ

อนาปัตติวาร

{๑๒๑} [๗๖๒] ภิกษุณีน้อมกัปปิยภัณฑ์ที่เหลือไปเพื่อปัจจัยอย่างอื่น๑ ภิกษุณีขออนุญาตต่อเจ้าของแล้วน้อมไป ๑ ภิกษุณีมีอันตราย ๑ ภิกษุณี ผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๖

สิกขาบทที่ ๗

ว่าด้วยนำกัปปิยภัณฑ์ค่าปัจจัยอย่างหนึ่งไปจ่ายเป็นปัจจัยอื่น

{๑๒๒} [๗๖๓] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกอุบาสกอุบาสิกาพากันรวบรวมสิ่งของเครื่องใช้ที่ก่อให้เกิดความพอใจ เพื่อเป็นมูลค่าจีวรสำหรับภิกษุณีสงฆ์ ฝากไว้เป็นกัปปิยภัณฑ์ที่ร้านพ่อค้าผ้า คนหนึ่ง แล้วได้เข้าไปหาภิกษุณีทั้งหลายกล่าวว่า “แม่เจ้าทั้งหลายเจ้าข้า กัปปิยภัณฑ์เพื่อเป็นมูลค่าจีวร พวกข้าพเจ้าได้ฝากไว้ที่ร้านพ่อค้าผ้าชื่อโน้น ขอท่านทั้งหลายใช้ให้ใครไปนำจีวรจากร้านพ่อค้าผ้าผู้นั้นมาแจกกันเถิด”