สงฆ์มุ่งวินิจฉัยอธิกรณ์ เล่ม ๗

เสด็จอุบัติในปุรัตถิมชนบท พวกพระชาวปราจีนเป็นธรรมวาที พวกพระ ชาวเมืองปาฐาเป็นอธรรมวาที”

ท่านพระอุตตระรับคำของพวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีแล้ว เข้าไปหาท่านพระเรวตะถึงที่พัก ครั้นแล้วได้กราบเรียนว่า “ท่านขอรับ ขอพระเถระจงพูดคำมีประมาณเท่านี้ในท่ามกลางสงฆ์ว่า ‘พระผู้มีพระภาค พุทธเจ้าทั้งหลายย่อมเสด็จอุบัติในปุรัตถิมชนบท พวกพระชาวปราจีนเป็น ธรรมวาที พวกพระชาวเมืองปาฐาเป็นอธรรมวาที"พระเถระกล่าวว่า “ภิกษุ เธอชวนเราในอธรรมหรือ” แล้วประณาม ท่านพระอุตตระ

ครั้งนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีได้ถามท่านพระอุตตระ ว่า “ท่านอุตตระ พระเถระพูดอย่างไร”

พระอุตตระตอบว่า “ท่านทั้งหลาย พวกเราทำสิ่งเลวทรามเสียแล้ว พระเถระกล่าวว่า ‘ภิกษุ เธอชวนเราในอธรรมหรือ’ แล้วประณามผม”

“ท่านอุตตระ ท่านเป็นผู้ใหญ่ มีพรรษา ๒๐ มิใช่หรือ”

“ถูกละ ขอรับ แต่ผมยังถือนิสสัยในพระเถระ”

สงฆ์ไปวินิจฉัยอธิกรณ์ที่พระนครเวสาลี

{๖๔๖} [๔๕๕] ครั้งนั้น สงฆ์ปรารถนาจะวินิจฉัยอธิกรณ์นั้น ได้ประชุมกัน แล้ว ท่านพระเรวตะจึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจา ว่าดังนี้

“ท่านทั้งหลาย ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ถ้าพวกเราจักระงับอธิกรณ์นี้ ในที่นี้ บางทีจะมีพวกภิกษุผู้ถือมูลอธิกรณ์รื้อฟื้นขึ้นทำใหม่ ถ้าความ พร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว อธิกรณ์นี้เกิดขึ้น ณ ที่ใด สงฆ์พึงระงับ อธิกรณ์นี้ในที่นั้น”

ครั้งนั้น พระเถระทั้งหลายได้พากันไปยังพระนครเวสาลี มุ่งวินิจฉัย อธิกรณ์นั้น

พระเรวตะสนทนากับพระสัพพกามี

สมัยนั้น พระสัพพกามีเป็นพระสังฆเถระทั่วแผ่นดิน มีพรรษา ๑๒๐ ตั้งแต่อุปสมบท เป็นสัทธิวิหาริกของท่านพระอานนท์ อาศัยอยู่ใน พระนครเวสาลี ท่านพระเรวตะได้กล่าวกะท่านพระสัมภูตสาณวาสีว่า “ท่าน ผมจะเข้าไปสู่วิหารที่พระสัพพกามีเถระอยู่ ท่านพึงเข้าไปหาท่าน พระสัพพกามีแต่เช้าแล้วเรียนถามวัตถุ ๑๐ ประการนี้”ท่านพระสัมภูตสาณวาสีรับเถรบัญชาแล้ว ครั้งนั้น ท่านพระเรวตะ เข้าไปยังวิหารที่พระสัพพกามีเถระอยู่ เสนาสนะของท่านพระสัพพกามี เขาจัดแจงไว้ในห้อง เสนาสนะของท่านพระเรวตะเขาจัดแจงไว้ที่หน้ามุข ของห้อง ครั้งนั้น ท่านพระเรวตะคิดว่าพระผู้ใหญ่นี้ยังไม่นอน จงไม่ยอม นอน ท่านพระสัพพกามีก็คิดว่าพระอาคันตุกะรูปนี้เหนื่อยมายังไม่นอน จึง ไม่ยอมนอน{๖๔๗} ครั้นถึงเวลาใกล้รุ่งราตรี ท่านพระสัพพกามีลุกขึ้นกล่าวกะท่าน พระเรวตะว่า “ผู้เจริญ บัดนี้คุณอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไรโดยมาก”

พระเรวตะตอบว่า “ท่านขอรับ บัดนี้กระผมอยู่ด้วยเมตตาวิหารธรรม โดยมาก”

“ได้ยินว่า บัดนี้คุณอยู่ด้วยวิหารธรรมตื้น ๆ โดยมาก วิหารธรรมตื้น ๆ นี้คือเมตตา”

“ท่านขอรับ แม้เมื่อก่อนครั้งกระผมเป็นคฤหัสถ์ ได้อบรมเมตตามา เพราะฉะนั้น แม้ถึงบัดนี้กระผมก็อยู่ด้วยเมตตาวิหารธรรมโดยมาก และ กระผมได้บรรลุพระอรหัตมานานแล้ว ท่านขอรับ ก็บัดนี้พระเถระอยู่ด้วย วิหารธรรมอะไรโดยมาก”

“ผู้เจริญ บัดนี้ฉันอยู่ด้วยสุญญตาวิหารธรรมโดยมาก”

“ท่านขอรับ ได้ยินว่า บัดนี้พระเถระอยู่ด้วยวิหารธรรมของพระมหา บุรุษโดยมาก วิหารธรรมของพระมหาบุรุษนี้คือสุญญตา”“ผู้เจริญ แม้เมื่อก่อนครั้งฉันเป็นคฤหัสถ์ก็ได้อบรมสุญญตามาแล้ว เพราะฉะนั้น แม้บัดนี้ฉันจึงอยู่ด้วยวิหารธรรมคือสุญญตา และฉันได้บรรลุ พระอรหัตมานานแล้ว”พระเถระทั้งสองสนทนากันมาโดยลำดับค้างอยู่เพียงเท่านี้

พระสัมภูตสาณวาสีสนทนากับพระสัพพกามี

{๖๔๘} ครั้งนั้น ท่านพระสัมภูตสาณวาสีมาถึงโดยลำดับ จึงเข้าไปหาท่าน พระสัพพกามีถึงที่อยู่ กราบแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ได้เรียนถามว่า “ท่านขอรับ พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีแสดงวัตถุ ๑๐ ประการ ในพระนครเวสาลี ว่าดังนี้

๑. สิงคิโลณกัปปะ ควร

๒. ทวังคุลกัปปะ ควร

๓. คามันตรกัปปะ ควร

๔. อาวาสกัปปะ ควร

๕. อนุมติกัปปะ ควร

๖. อาจิณณกัปปะ ควร

๗. อมถิตกัปปะ ควร

๘. ดื่มชโลคิ ควร

๙. ผ้าปูนั่งไม่มีชาย ควร

๑๐. ทองและเงิน ควร