พระวินัยปิฎก จุลวรรค · ขุททกวัตถุขันธกะ
เรื่องฉันกระเทียม เล่ม ๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๗–๑๘๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒๓/๒๗ ในขุททกวัตถุขันธกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก จุลวรรค ขุททกวัตถุขันธกะ เรื่องฉันกระเทียม (ฉบับหลวง เล่ม ๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๗ หน้า ๘๓–๘๔
“ไม่เป็นอย่างนั้นเลย พระพุทธเจ้าข้า,,
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงกล่าวคำให้พรว่า ‘ขอจงเจริญ ชนมายุ ในเวลาที่เขาจาม รูปใดกล่าว ต้องอาบัติทุกกฏ”
พระพุทธานุญาตให้กล่าวให้พรตอบคฤหัสถ์
{๑๘๖} สมัยนั้น ชาวบ้านให้พรในเวลาที่ภิกษุทั้งหลายจามว่า “ขอท่านจง เจริญชนมายุเถิด ขอรับ” ภิกษุทั้งหลายรังเกียจจึงมิได้ให้พรตอบ ชาวบ้าน พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร เมื่อเขาให้พรว่า ‘จงเจริญชนมายุ’ ไฉนจึงได้ไม่ให้พรตอบเล่า” ภิกษุทั้งหลาย จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกคฤหัสถ์มีความประสงค์ด้วยสิ่งอันเป็น สิริมงคล เราอนุญาตให้ภิกษุที่พวกคฤหัสถ์ให้พรว่า ‘จงเจริญชนมายุ’ ดังนี้ ให้พรตอบแก่เขาว่า ‘ขอท่านจงเจริญชนมายุยืนนาน”
พระพุทธบัญญัติห้ามฉันกระเทียมนอกจากอาพาธ
{๑๘๗} [๒๘๙] ก็โดยสมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีบริษัทหมู่ใหญ่ แวดล้อมประทับนั่งแสดงธรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งฉันกระเทียมมา และเธอ คิดว่า “ภิกษุทั้งหลายอย่าได้ถูกรบกวน” จึงนั่งเสีย ณ ที่สุดข้างหนึ่ง พระ ผู้มีพระภาคเจ้าทอดพระเนตรเห็นภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่สุดข้างหนึ่ง ครั้นแล้ว จึงรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทำไมหนอ ภิกษุนั้นจึง นั่ง ณ ที่สุดข้างหนึ่ง”ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ภิกษุนั้นฉันกระเทียมมา พระพุทธเจ้าข้า และเธอคิดว่า ‘ภิกษุทั้งหลายอย่าได้ถูกรบกวน’ จึงนั่ง ณ ที่สุดข้างหนึ่ง”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุฉันของสิ่งใดแล้วจะพึงเป็นผู้เหินห่างจาก ธรรมกถาเห็นปานนี้ ภิกษุควรฉันของสิ่งนั้นหรือ”
“ของนั้นไม่ควรฉันเลย พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงฉันกระเทียม รูปใดฉัน ต้องอาบัติ ทุกกฏ"
{๑๘๘} สมัยต่อมา ท่านพระสารีบุตรอาพาธเป็นลมเสียดท้อง ครั้งนั้น ท่าน พระมหาโมคคัลลานะเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่พัก ครั้นแล้วถามว่า “เมื่อก่อนท่านเป็นลมเสียดท้อง หายด้วยอะไร” ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผมหายด้วยกระเทียม” ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระ ภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ฉันกระเทียมเพราะเหตุ อาพาธได้”
พระพุทธานุญาตเขียงรองเท้าสำหรับถ่ายปัสสาวะ
{๑๘๙} [๒๙๐] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายถ่ายปัสสาวะลงในที่นั้น ๆ ใน อาราม อารามสกปรก ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระ ภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ถ่ายปัสสาวะในที่สมควรข้าง หนึ่ง”
อารามมีกลิ่นเหม็น ... ตรัสว่า
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตหม้อปัสสาวะ”
ภิกษุทั้งหลายนั่งปัสสาวะลำบาก ... ตรัสว่า
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตเขียงรองเท้าสำหรับถ่ายปัสสาวะ”
เขียงรองเท้าสำหรับถ่ายปัสสาวะเปิดโล่ง ภิกษุทั้งหลายละอายที่จะ ถ่ายปัสสาวะ ... ตรัสว่า
จบ เรื่องฉันกระเทียม