ประพฤติอนาจารต่างๆ เล่ม ๗

ภิกษุทั้งหลายนั่งถ่ายลำบาก ... ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตเขียงรองเท้าสำหรับนั่ั้งถ่าย”

เขียงรองเท้าสำหรับนั่งถ่ายเปิดโล่ง ภิกษุทั้งหลายละอายที่จะถ่าย ... ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ล้อมฝา ๓ ชนิด คือ ฝาอิฐ ฝาหิน ฝาไม้”

หม้ออุจจาระไม่ได้ปิด ผงหญ้าและขี้ฝุ่นตกใส่ ... ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตฝาปิด”

พระพุทธบัญญัติห้ามประพฤติอนาจารต่าง ๆ

{๑๙๕} [๒๙๓] ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ประพฤติอนาจารเห็น ปานนี้ คือ ปลูกต้นไม้ดอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นปลูกบ้าง รดนํ้าเองบ้าง ใช้ให้ ผู้อื่นรดบ้าง เก็บดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นเก็บบ้าง ร้อยดอกไม้เอง บ้าง ใช้ให้ผู้อื่นร้อยบ้าง ทำมาลัยต่อก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำ มาลัยเรียงก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้ช่อเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่น ทำบ้าง ทำดอกไม้พุ่มเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้เทริดเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พวงเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้แผง สำหรับประดับอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ภิกษุโมฆบุรุษเหล่านั้นนำไป เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้าง ซึ่งมาลัยต่อก้าน นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่น นำไปบ้าง ซึ่งมาลัยเรียงก้าน นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้าง ซึ่ง ดอกไม้ช่อ นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้าง ซึ่งดอกไม้พุ่ม นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้าง ซึ่งดอกไม้เทริด นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้าง ซึ่งดอกไม้พวง นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้าง ซึ่งดอกไม้แผงสำหรับ ประดับอก เพื่อกุลสตรี เพื่อกุลธิดา เพื่อกุลกุมารี เพื่อสะใภ้แห่งตระกูล

เพื่อกุลทาสี ภิกษุโมฆบุรุษเหล่านั้น ฉันอาหารในภาชนะเดียวกันบ้าง ดื่ม นํ้าในขันใบเดียวกันบ้าง นั่งบนอาสนะเดียวกันบ้าง นอนบนเตียงเดียวกัน บ้าง นอนร่วมเครื่องลาดเดียวกันบ้าง นอนคลุมผ้าห่มผืนเดียวกันบ้าง นอนร่วมเครื่องลาดและคลุมผ้าห่มร่วมกันบ้าง กับกุลสตรี กุลธิดา กุลกุมารี สะใภ้แห่งตระกูล กุลทาสี ฉันอาหารในเวลาวิกาลบ้าง ดื่มนํ้าเมาบ้าง ทัดทรงดอกไม้ของหอมและเครื่องลูบไล้บ้าง ฟ้อนรำบ้าง ขับร้องบ้าง ประโคมบ้าง เต้นรำบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ขับร้องกับหญิง ฟ้อนรำบ้าง ประโคมกับหญิงฟ้อนรำบ้าง เต้นรำกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงขับร้องบ้าง ขับร้องกับหญิงขับร้องบ้าง

ประโคมกับหญิง ขับร้องบ้าง เต้นรำกับหญิงขับร้องบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงประโคมบ้าง ขับ ร้องกับหญิงประโคมบ้าง ประโคมกับหญิงประโคมบ้าง เต้นรำกับหญิง ประโคมบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงเต้นรำบ้าง ขับร้องกับหญิงเต้นรำบ้าง ประโคมกับหญิงเต้นรำบ้าง เต้นรำกับหญิงเต้นรำบ้าง เล่นหมากรุกแถว ละแปดตาบ้าง เล่นหมากรุกแถวละสิบตาบ้าง เล่นหมากเก็บบ้าง เล่นชิง นางบ้าง เล่นหมากไหวบ้าง เล่นโยนห่วงบ้าง เล่นไม้หึ่งบ้าง เล่นสลัด พู่กันให้เป็นรูปต่าง ๆ บ้าง เล่นสกาบ้าง เล่นเป่าใบไม้บ้าง เล่นไถน้อย ๆ บ้าง เล่นหกคะเมนบ้าง เล่นไม้กังหันบ้าง เล่นตวงทรายด้วยกรวยใบไม้บ้าง เล่นรถน้อย ๆ บ้าง เล่นธนูน้อย ๆ

บ้าง เล่นทายอักษรบ้าง เล่นทายใจบ้าง เล่นเลียนคนพิการบ้าง หัดขี่ช้างบ้าง หัดขี่ม้าบ้าง หัดขี่รถบ้าง หัดยิงธนู บ้าง หัดเพลงอารุธบ้าง วิ่งผลัดช้างบ้าง วิ่งผลัดม้าบ้าง วิ่งผลัดรถบ้าง วิ่งขับกันบ้าง วิ่งเปี้ยวกันบ้าง ผิวปากบ้าง ปรบมือบ้าง ปลํ้ากันบ้าง ชกมวยกันบ้าง ปูลาดผ้าสังฆาฏิกลางสถานเต้นรำแล้ว พูดกับหญิงฟ้อนรำ อย่างนี้ว่า ‘น้องหญิง เธอจงฟ้อนรำ ณ ที่นี้’ ดังนี้บ้าง เจิมหน้าผากให้บ้าง ประพฤติอนาจารต่าง ๆ บ้าง ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มี พระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงประพฤติอนาจารมีอย่างต่าง ๆ รูปใดประพฤติ พึงปรับอาบัติตามธรรม”

พระพุทธานุญาตเครื่องโลหะเป็นต้น

{๑๙๖} สมัยต่อมา เมื่อท่านพระอุรุเวลกัสสปะบวชแล้ว เครื่องโลหะ เครื่องไม้ เครื่องดินเกิดขึ้นแก่สงฆ์เป็นอันมาก ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลาย สงสัยว่า “เครื่องโลหะชนิดไหนพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาต ชนิดไหน ไม่ทรงอนุญาต เครื่องไม้ชนิดไหนทรงอนุญาต ชนิดไหนไม่ทรงอนุญาต เครื่องดินชนิดไหนทรงอนุญาต ชนิดไหนไม่ทรงอนุญาต” จึงกราบทูลเรื่อง นั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำธรรมีกถาในเพราะเหตุเป็น เค้ามูลนั้น ในเพราะเหตุแรกเกิดนั้น แล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตเครื่องโลหะทุกชนิด เว้น เครื่องประหาร

อนุญาตเครื่องไม้ทุกชนิด เว้นเก้าอี้นอนมีแคร่ บังลังก์ บาตรไม้ และเขียงไม้

อนุญาตเครื่องดินทุกชนิด เว้นเครื่องเช็ดเท้าและกุฎีที่ทำด้วยดินเผา”

จบ ขุททกวัตถุขันธกะที่ ๕