ทรงอนุญาตให้เล่าเรียนพุทธวจนะตามภาษาเดิม เรื่องเรียนคัมภีร์โลกายตะ เรื่องเรียนดิรัจฉานวิชา เล่ม ๗

พระพุทธานุญาตให้เล่าเรียนพุทธวจนะตามภาษาเดิม

{๑๘๐} [๒๘๕] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุสองรูปเป็นพี่น้องกัน ชื่อเมฏฐะกับ โกกุฏฐะ มีชาติกำเนิดเป็นพราหมณ์ พูดจาอ่อนหวาน เสียงเพราะ เธอ สองรูปนั้นเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวาย บังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วนั่งเฝ้าอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งแล้ว ได้กราบทูลว่า “พระพุทธเจ้าข้า บัดนี้ภิกษุทั้งหลายต่างชื่อ ต่างโคตร ต่าง ชาติ ต่างสกุลกันเข้ามาบวช พวกเธอย่อมทำพระพุทธวจนะให้ผิดเพี้ยน จากภาษาเดิม ถ้ากระไร พวกข้าพระองค์จะขอยกพระพุทธวจนะขึ้นโดย ภาษาสันสกฤต”พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนโมฆบุรุษทั้งหลาย ไฉนพวกเธอจึงได้กล่าวอย่างนี้ว่า ‘ถ้ากระไร พวกข้าพระองค์จะขอยกพระ พุทธวจนะขึ้นโดยภาษาสันสกฤต’ ดังนี้เล่า ดูก่อนโมฆบุรุษทั้งหลาย การ กระทำของพวกเธอนั้นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงยกพุทธวจนะขึ้นโดยภาษาสันสกฤต รูปใดยกขึ้น ต้องอาบัติทุกกฏ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้เล่าเรียนพุทธวจนะโดยภาษาเดิม”

พระพุทธบัญญัติห้ามเรียนห้ามสอนคัมภีร์โลกายัต

{๑๘๑} [๒๘๖] ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เรียนคัมภีร์โลกายัต ชาวบ้านพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ... เหมือนพวกคฤหัสถ์ผู้ บริโภคกาม” ภิกษุทั้งหลายได้ยินชาวบ้านพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนา อยู่ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ที่เห็นคัมภีร์ โลกายัตว่ามีสาระจะพึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้หรือ”

“ไม่เป็นอย่างนั้นเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็หรือว่าผู้ที่เห็นธรรมวินัยนี้ว่ามีสาระ จะพึงเล่าเรียนคัมภีร์โลกายัต หรือ”

“ไม่เป็นอย่างนั้นเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงเรียนคัมภีร์โลกายัต รูปใดเรียน ต้อง อาบัติทุกกฏ”

{๑๘๒} สมัยต่อมา พวกภิกษุฉัพพัคคีย์สอนคัมภีร์โลกายัต ชาวบ้านพากัน เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ... หมือนพวกคฤหัสถ์ผู้บริโภคกาม” ภิกษุ ทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงสอนคัมภีร์โลกายัต รูปใดสอน ต้อง อาบัติทุกกฏ”

พระพุทธบัญญัติห้ามเรียนห้ามสอนดิรัจฉานวิชา

{๑๘๓} [๒๘๗] ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เรียนดิรัจฉานวิชา ภิกษุ ทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงเรียนดิรัจฉานวิชา รูปใดเรียน ต้อง อาบัติทุกกฏ”

{๑๘๔} สมัยต่อมา พวกภิกษุฉัพพัคคีย์สอนดิรัจฉานวิชา ชาวบ้านพากัน เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ... เหมือนพวกคฤหัสถ์ผู้บริโภคกาม” ภิกษุ ทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงสอนดิรัจฉานวิชา รูปใดสอน ต้อง อาบัติทุกกฏ”

พระพุทธบัญญัติห้ามกล่าวให้พรเมื่อมีผู้จาม

{๑๘๕} [๒๘๘] ก็โดยสมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงมีบริษัทหมู่ ใหญ่ แวดล้อมแสดงธรรมอยู่ได้ทรงจามขึ้น ภิกษุทั้งหลายได้ถวายพระพร อย่างอึงมี่ว่า “ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าจงทรงเจริญพระชนมายุ ขอพระ สุคตเจ้าจงทรงเจริญพระชนมายุเถิด พระพุทธเจ้าข้า,, ธรรมกถาได้หยุด กลางคันเพราะเสียงนั้น จึงพระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลที่ถูกเขาให้พรว่า ‘ขอจงเจริญชนมายุ’ ใน เวลาจาม จะพึงเป็นหรือพึงตายเพราะเหตุที่ให้พรนั้นหรือ”