ข้อที่สงฆ์จำนง ๑๔ หมวด เล่ม ๖

หมวดที่ ๑๑

{๑๐๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๑๒

{๑๐๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

จบ ลักษณะกรรมเป็นธรรม ๑๒ หมวด

ข้อที่สงฆ์จำนง ๑๔ หมวด

หมวดที่ ๑

{๑๐๕}[๒๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ เป็นผู้ก่อความบาดหมาง ก่อการทะเลาะ ก่อการวิวาท ก่อความอื้อฉาว ก่ออธิกรณ์ในสงฆ์ ๑ เป็นผู้โง่เขลา ไม่ฉลาด มีอาบัติมาก มีมารยาทไม่สมควร ๑ อยู่คลุกคลีกับคฤหัสถ์ด้วยการคลุกคลีอันไม่สมควร ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๒

{๑๐๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีก เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ เป็นผู้มีศีลวิบัติในอธิศีล ๑ เป็นผู้มีอาจารวิบัติในอัชฌาจาร ๑ เป็นผู้มีทิฏฐิวิบัติในอติทิฏฐิ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๓

{๑๐๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีก เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ กล่าวติเตียนพระพุทธเจ้า ๑ กล่าวติเตียนพระธรรม ๑ กล่าวติเตียนพระสงฆ์ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๔

{๑๐๘}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีก เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ เล่นคะนองกาย ๑ เล่นคะนองวาจา ๑ เล่นคะนองทั้งกายและวาจา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๕

{๑๐๙}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีก เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ ประพฤติอนาจารทางกาย ๑ ประพฤติอนาจารทางวาจา ๑ ประพฤติอนาจารทั้งทางกายและวาจา ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๖

{๑๑๐}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีก เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ บังอาจลบล้างพระบัญญัติทางกาย ๑ บังอาจลบล้างพระบัญญัติทางวาจา ๑ บังอาจลบล้างพระบัญญัติทั้งทางกายและวาจา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๗

{๑๑๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีก เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ ประกอบมิจฉาชีพทางกาย ๑ ประกอบมิจฉาชีพทางวาจา ๑ ประกอบมิจฉาชีพทั้งทางกายและวาจา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๘

{๑๑๒}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูป คือ รูปหนึ่งเป็นผู้ก่อความบาดหมาง ก่อการทะเลาะ ก่อการวิวาท ก่อความอื้อฉาว ก่ออธิกรณ์ในสงฆ์ รูปหนึ่งเป็นผู้โง่เขลา ไม่ฉลาด มี

อาบัติมาก มีมารยาทไม่สมควร รูปหนึ่งอยู่คลุกคลีกับคฤหัสถ์ด้วยการคลุกคลีอันไม่สมควร

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

หมวดที่ ๙

{๑๑๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปแม้อื่นอีก คือ รูปหนึ่งเป็นผู้มีศีลวิบัติในอธิศีล รูปหนึ่งเป็นผู้มีอาจารวิบัติในอัชฌาจาร รูปหนึ่งเป็นผู้มีทิฏฐิวิบัติในอติทิฏฐิดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนง ก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

หมวดที่ ๑๐

{๑๑๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปแม้อื่นอีก คือ รูปหนึ่งกล่าวติเตียนพระพุทธเจ้า รูปหนึ่งกล่าวติเตียนพระธรรม รูปหนึ่งกล่าวติเตียนพระสงฆ์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

หมวดที่ ๑๑

{๑๑๕}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปแม้อื่นอีก คือ รูปหนึ่งเล่นคะนองกาย รูปหนึ่งเล่นคะนองวาจา รูปหนึ่งเล่นคะนองทั้งกายและวาจาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

หมวดที่ ๑๒

{๑๑๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปแม้อื่นอีก คือ รูปหนึ่งประพฤติอนาจารทางกาย รูปหนึ่งประพฤติอนาจารทางวาจา รูปหนึ่งประพฤติอนาจารทั้งทางกายและวาจาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

หมวดที่ ๑๓

{๑๑๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูป แม้อื่นอีก คือ รูปหนึ่งบังอาจลบล้างพระบัญญัติทางกาย รูปหนึ่งบังอาจลบล้างพระบัญญัติทางวาจา รูปหนึ่งบังอาจลบล้างพระบัญญัติทั้งทางกายและวาจาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

หมวดที่ ๑๔

{๑๑๘}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูป แม้อื่นอีก คือ รูปหนึ่งประกอบมิจฉาชีพทางกาย รูปหนึ่งประกอบมิจฉาชีพทางวาจา รูปหนึ่งประกอบมิจฉาชีพทั้งทางกายและวาจาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุ ๓ รูปนี้แล

จบ ขอที่สงฆ์จำนง ๑๔ หมวด

วัตร ๑๘ ข้อในปัพพาชนียกรรม

{๑๑๙}[๒๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้ว ต้องประพฤติโดยชอบ วิธีประพฤติโดยชอบในปัพพาชนียกรรมนั้น ดังต่อไปนี้

๑. ไม่พึงให้อุปสมบท

๒. ไม่พึงให้นิสสัย

๓. ไม่พึงให้สามเณรอุปัฏฐาก

๔. ไม่พึงรับสมมติเป็นผู้สั่งสอนภิกษุณี

๕. แม้ได้รับสมมติแล้ว ก็ไม่พึงสั่งสอนภิกษุณี

๖. ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมเพราะอาบัติใด ไม่พึงต้องอาบัตินั้นอีก

๗. ไม่พึงต้องอาบัติอื่นที่คล้ายคลึงกัน

๘. ไม่พึงต้องอาบัติที่หนักกว่านั้น

๙. ไม่พึงตำหนิกรรมของสงฆ์

๑๐. ไม่พึงตำหนิภิกษุทั้งหลายผู้ทำกรรม

๑๑. ไม่พึงห้ามอุโบสถแก่ปกตัตตภิกษุ

๑๒. ไม่พึงห้ามปวารณาแก่ปกตัตตภิกษุ

๑๓. ไม่พึงทำการไต่สวน

๑๔. ไม่พึงเริ่มอนุวาทาธิกรณ์

๑๕. ไม่พึงให้ภิกษุอื่นขอโอกาส

๑๖. ไม่พึงโจทภิกษุอื่น

๑๗. ไม่พึงให้ภิกษุอื่นให้การ

๑๘. ไม่พึงช่วยพวกภิกษุให้สู้อธิกรณ์กัน”

จบ วัตร ๑๘ ข้อในปัพพาชนียกรรม

สงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประพฤติมิชอบ

{๑๒๐}[๒๙] ครั้งนั้นแล ภิกษุสงฆ์มีพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะเป็นประมุขได้ไปยังกิฏาคิรีชนบท แล้วลงปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะ คือ พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ที่กิฏาคิรีชนบท

พวกภิกษุเหล่านั้นถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วไม่ประพฤติโดยชอบ ไม่หายเย่อหยิ่ง ไม่ประพฤติแก้ตัว ไม่ขอขมาภิกษุทั้งหลาย ยังด่ายังบริภาษการกสงฆ์ อยู่ ยังใส่ความว่าลำเอียงเพราะชอบ ลำเอียงเพราะชัง ลำเอียงเพราะหลง และลำเอียงเพราะกลัว หลีกไปเสียก็มี สึกเสียก็มี

บรรดาภิกษุผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วจึงได้ไม่ประพฤติโดยชอบ ไม่หายเย่อหยิ่ง ไม่ประพฤติแก้ตัว ไม่ขอขมาภิกษุทั้งหลาย ยังด่ายังบริภาษการกสงฆ์อยู่ ยังใส่ความว่าลำเอียงเพราะชอบ ลำเอียงเพราะชัง ลำเอียงเพราะหลง และลำเอียงเพราะกลัว หลีกไปเสียก็มี สึกเสียก็มีเล่า” แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงประชุมสงฆ์สอบถาม

{๑๒๑}ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งให้ประชุมภิกษุสงฆ์ในเพราะเหตุเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะเหตุแรกเกิดนั้น แล้วทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้ว ยังไม่ประพฤติโดยชอบ ไม่หายเย่อหยิ่ง ไม่ประพฤติแก้ตัว ไม่ขอขมาภิกษุทั้งหลาย ยังด่ายังบริภาษการกสงฆ์อยู่ ยัง

ใส่ความว่าลำเอียงเพราะชอบ ลำเอียงเพราะชัง ลำเอียงเพราะหลง และลำเอียงเพราะกลัว หลีกไปเสียก็มี สึกเสียก็มี จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกระทำของโมฆบุรุษเหล่านั้นนั่นไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร ไม่ใช่กิจของสมณะ ใช้ไม่ได้ ไม่ควรทำ ไฉนภิกษุโมฆบุรุษเหล่านั้นถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วจึงได้ไม่ประพฤติโดยชอบ ไม่หายเย่อหยิ่ง ไม่ประพฤติแก้ตัว ไม่ขอขมาภิกษุทั้งหลาย ยังด่ายังบริภาษการกสงฆ์อยู่ ยังใส่ความว่าลำเอียงเพราะชอบ ลำเอียงเพราะชัง ลำเอียงเพราะหลง และลำเอียงเพราะกลัว หลีกไปเสียก็มี สึกเสียก็มีเล่าดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกระทำของโมฆบุรุษเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส .. ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถาแล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล สงฆ์จงระงับปัพพาชนียกรรม

วัตรที่ไม่พึงระงับ ๑๘ ข้อ ๓ หมวด

หมวดที่ ๑

{๑๒๒}[๓๐] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงฆ์ไม่พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ คือ

๑. ให้อุปสมบท

๒. ให้นิสสัย

๓. ให้สามเณรอุปัฏฐาก

๔. รับสมมติเป็นผู้สั่งสอนภิกษุณี

๕. แม้ได้รับสมมติแล้ว ก็ยังสั่งสอนภิกษุณีอยู่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลสงฆ์ไม่พึงระงับปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๒

{๑๒๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงฆ์ไม่พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ แม้อื่นอีก คือ๑. ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมเพราะอาบัติใด ยังต้องอาบัตินั้นอีก

๒. ต้องอาบัติอื่นที่คล้ายคลึงกัน

๓. ต้องอาบัติที่หนักกว่านั้น

๔. ตำหนิกรรมของสงฆ์

๕. ตำหนิภิกษุทั้งหลายผู้ทำกรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลสงฆ์ไม่พึงระงับปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๓

{๑๒๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงฆ์ไม่พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ คือ

๑. ห้ามอุโบสถแก่ปกตัตตภิกษุ

๒. ห้ามปวารณาแก่ปกตัตตภิกษุ

๓. ทำการไต่สวน

๔. เริ่มอนุวาทาธิกรณ์

๕. ให้ภิกษุอื่นขอโอกาส

๖. โจทภิกษุอื่น

๗. ให้ภิกษุอื่นให้การ

๘. ช่วยพวกภิกษุให้สู้อธิกรณ์กัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ นี้แลสงฆ์ไม่พึงระงับปัพพาชนียกรรม

จบ วัตรที่ไม่พึงระงับ ๑๘ ข้อในปัพพาชนียกรรม

วัตรที่พึงระงับ ๑๘ ข้อ ๓ หมวด

หมวดที่ ๑

{๑๒๕}[๓๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ คือ

๑. ไม่ให้อุปสมบท

๒. ไม่ให้นิสสัย

๓. ไม่ให้สามเณรอุปัฏฐาก

๔. ไม่รับสมมติเป็นผู้สั่งสอนภิกษุณี

๕. แม้ได้รับสมมติแล้ว ก็ไม่สั่งสอนภิกษุณี

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลสงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๒

{๑๒๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ แม้อื่นอีก คือ๑. ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมเพราะอาบัติใด ไม่ต้องอาบัตินั้นอีก

๒. ไม่ต้องอาบัติอื่นที่คล้ายคลึงกัน

๓. ไม่ต้องอาบัติที่หนักกว่านั้น

๔. ไม่ตำหนิกรรมของสงฆ์

๕. ไม่ตำหนิภิกษุทั้งหลายผู้ทำกรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แลสงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรม

หมวดที่ ๓

{๑๒๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ คือ

๑. ไม่ห้ามอุโบสถแก่ปกตัตตภิกษุ

๒. ไม่ห้ามปวารณาแก่ปกตัตตภิกษุ

๓. ไม่ทำการไต่สวน

๔. ไม่เริ่มอนุวาทาธิกรณ์

๕. ไม่ให้ภิกษุอื่นขอโอกาส

๖. ไม่โจทภิกษุอื่น

๗. ไม่ให้ภิกษุอื่นให้การ

๘. ไม่ช่วยพวกภิกษุให้สู้อธิกรณ์กัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ นี้แลสงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรม

จบ วัตรที่พึงระงับ ๑๘ ข้อในปัพพาชนียกรรม

วิธีระงับปัพพาชนียกรรม

{๑๒๘}[๓๒] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลพึงระงับปัพพาชนียกรรมอย่างนี้ คือภิกษุผู้ถูกลงปัพพาชนียกรรมนั้นพึงเข้าไปหาสงฆ์ ห่มผ้าอุตตราสงค์เฉวียงบ่าไหว้เท้าภิกษุทั้งหลายผู้แก่พรรษากว่า นั่งกระหย่งประนมมือแล้วกล่าวคำขอระงับปัพพาชนียกรรมนั้นอย่างนี้ว่า

คำขอระงับปัพพาชนียกรรม

‘ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วได้ประพฤติโดยชอบ หายเย่อหยิ่ง ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับปัพพาชนียกรรม’

พึงขอแม้ครั้งที่ ๒ ... พึงขอแม้ครั้งที่ ๓ ...

ภิกษุผู้ฉลาดสามารถพึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติจตุตถกรรมวาจา ว่าดังนี้

กรรมวาจาระงับปัพพาชนียกรรม

‘ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วได้ประพฤติโดยชอบ หายเย่อหยิ่ง ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับปัพพาชนียกรรม ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ นี่เป็นญัตติ

ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วได้ประพฤติโดยชอบ หายเย่อหยิ่ง ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับปัพพาชนียกรรม สงฆ์ระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ การระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๒ ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้าภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วได้ประพฤติโดยชอบ หายเย่อหยิ่ง ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับปัพพาชนียกรรม สงฆ์ระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ การระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๓ ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้าภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วได้ประพฤติโดยชอบ หายเย่อหยิ่ง ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับปัพพาชนียกรรม สงฆ์ระงับ

ปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ การระงับปัพพาชนียกรรมแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วง

ปัพพาชนียกรรมอันสงฆ์ระงับแล้วแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้”

จบ ปัพพาชนียกรรมที่ ๓

๔. ปฏิสารณียกรรม

เรื่องพระสุธรรม

{๑๒๙}[๓๓] ก็โดยสมัยนั้นแล ท่านพระสุธรรมเป็นเจ้าอาวาส เป็นช่างก่อสร้าง รับภัตประจำของจิตตคฤหบดี ในเมืองมัจฉิกาสณฑ์ คราวใดที่จิตตคฤหบดีประสงค์จะนิมนต์สงฆ์ คณะ หรือบุคคล จะไม่บอกท่านพระสุธรรมก่อนนิมนต์สงฆ์ คณะ หรือบุคคลเป็นไม่มีสมัยต่อมา พระเถระหลายรูปด้วยกัน คือ ท่านพระสารีบุตร ท่านพระมหาโมคคัลลานะ ท่านพระมหากัจจานะ ท่านพระมหาโกฏฐิกะ ท่านพระมหากัปปินะ ท่านพระมหาจุนทะ ท่านพระอนุรุทธะ ท่านพระเรวตะ ท่านพระอุบาลี ท่านพระอานนท์ และท่านพระราหุล เที่ยวจาริกไปในแคว้นกาสี ได้ไปถึงเมืองมัจฉิกาสณฑ์แล้ว