ทีฆจาริกวรรค

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา ทีฆจาริกํ อนวตฺถจาริกํ อนุยุตฺตสฺส วิหรโต กตเม ปญฺจ อสฺสุตํ น สุณาติ สุตํ น ปริโยทเปติ ๒ สุเตเนกจฺเจน อวิสารโท โหติ พาฬฺหํ ๓ โรคาตงฺกํ ผุสติ น จ มิตฺตวา โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา๘ ทีฆจาริกํ อนวตฺถจาริกํ อนุยุตฺตสฺส วิหรโต ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา สมวตฺถจาเร กตเม ปญฺจ อสฺสุตํ สุณาติ สุตํ ปริโยทเปติ สุเตเนกจฺเจน วิสารโท โหติ น พาฬฺหํ โรคาตงฺกํ ผุสติ มิตฺตวา จ โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา สมวตฺถจาเรติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษของภิกษุผู้ประกอบการเที่ยวไปนาน การเที่ยวไปไม่มีกำหนด ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือย่อมไม่ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง ๑ ย่อมไม่เข้าใจชัดสิ่งที่ได้ฟังแล้ว ๑ ย่อมไม่แกล้วกล้าด้วยสิ่งที่ได้ฟังแล้วบางประการ ๑ ย่อมได้รับโรคเรื้อรังอย่างหนัก ๑ ย่อมไม่มีมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษของภิกษุผู้ประกอบการเที่ยวไปนาน การเที่ยวไปไม่มีกำหนด๕ ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเที่ยวไปมีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้๕ ประการเป็นไฉน คือ ย่อมได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง ๑ ย่อมเข้าใจชัดสิ่งที่ได้ฟังแล้ว ๑ ย่อมแกล้วกล้าด้วยสิ่งที่ได้ฟังแล้วบางประการ ๑ ย่อมไม่ได้รับโรคเรื้อรังอย่างหนัก ๑ ย่อมมีมิตร ๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเที่ยวไปมีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๑

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา ทีฆจาริกํ อนวตฺถจาริกํ อนุยุตฺตสฺส วิหรโต กตเม ปญฺจ อนธิคตํ นาธิคจฺฉติ อธิคตํ ๔ ปริหายติ อธิคเตเนกจฺเจน อวิสารโท โหติ พาฬฺหํ โรคาตงฺกํ ผุสติ น จ มิตฺตวา โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา ทีฆจาริกํ อนวตฺถจาริกํ อนุยุตฺตสฺส วิหรโต ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา สมวตฺถจาเร กตเม ปญฺจ อนธิคตํ อธิคจฺฉติ อธิคตํ น ปริหายติ อธิคเตเนกจฺเจน วิสารโท โหติ น พาฬฺหํ โรคาตงฺกํ ผุสติ มิตฺตวา จ โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา สมวตฺถจาเรติ ฯ

๑ ม. ยุ. พหุภาณี ฯ ๒ ม. ปริโยทาเปติ ฯ อปรํปิ อีทิสเมว ฯ ๓ ม. ยุ. คาฬฺหํ ฯ

อปรํปิ อีทิสเมว ฯ ๔ โป. ม. ยุ. อธิคตา ฯ อปรํปิ อีทิสเมว ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษของภิกษุผู้ประกอบการเที่ยวไปนาน การเที่ยวไปไม่มีกำหนด ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ย่อมไม่ได้บรรลุคุณวิเศษที่ยังไม่ได้บรรลุ ๑ย่อมเสื่อมจากคุณวิเศษที่ได้บรรลุแล้ว ๑ ย่อมไม่แกล้วกล้าด้วยคุณวิเศษที่ได้บรรลุแล้วบางประการ

๑ ย่อมได้รับโรคเรื้อรังอย่างหนัก ๑ ย่อมไม่มีมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษของภิกษุผู้ประกอบการเที่ยวไปนาน การเที่ยวไปไม่มีกำหนด ๕ ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเที่ยวไปมีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ย่อมได้บรรลุคุณวิเศษที่ยังไม่ได้บรรลุ ๑ ย่อมไม่เสื่อมจากคุณวิเศษที่ได้บรรลุแล้ว ๑ ย่อมแกล้วกล้าด้วยคุณวิเศษที่ได้บรรลุแล้วบางประการ ๑ ย่อมไม่ได้รับโรคเรื้อรังอย่างหนัก ๑ ย่อมมีมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเที่ยวไปมีกำหนดพอสมควร ๕ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๒

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา อภินิวาเส ๑ กตเม ปญฺจ พหุภณฺโฑ โหติ พหุภณฺฑสนฺนิจโย พหุเภสชฺโช โหติ พหุเภสชฺชสนฺนิจโย พหุกิจฺโจ โหติ พหุกรณีโย อพฺยตฺโต ๒ กึกรณีเยสุ สํสฏฺโฐ วิหรติ คหฏฺฐปพฺพชิเตหิ อนนุโลมิเกน คิหิสํสคฺเคน ตมฺหา จ อาวาสา ปกฺกมนฺโต สาเปกฺโข ปกฺกมติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา อภินิวาเส ๑ ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา สมวตฺถนิวาเส ๓ กตเม ปญฺจ น พหุภณฺโฑ โหติ น พหุภณฺฑสนฺนิจโย น พหุเภสชฺโช โหติ น พหุเภสชฺชสนฺนิจโย น พหุกิจฺโจ โหติ น พหุกรณีโย พฺยตฺโต ๔ กึกรณีเยสุ อสํสฏฺโฐ วิหรติ คหฏฺฐปพฺพชิเตหิ อนนุโลมิเกน คิหิสํสคฺเคน ตมฺหา จ อาวาสา ปกฺกมนฺโต อนเปกฺโข ปกฺกมติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา สมวตฺถนิวาเสติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในการอยู่ประจำที่ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉนคือ ภิกษุอยู่ประจำที่ย่อมมีสิ่งของมาก มีการสะสมสิ่งของมาก ๑ มีเภสัชมาก มีการสะสมเภสัชมาก ๑ มีกิจมาก มีกรณียมาก ไม่ฉลาดในกิจที่จะต้องทำ ๑ ย่อมอยู่คลุกคลีด้วยคฤหัสถ์และบรรพชิต ด้วยการคลุกคลีกับคฤหัสถ์อันไม่สมควร ๑ เมื่อจะหลีกไปจากอาวาสนั้น ย่อมมีความห่วงใยหลีกไป ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในการอยู่ประจำที่ ๕ ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการอยู่มีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ภิกษุผู้อยู่มีกำหนดพอสมควร ย่อมไม่มีสิ่งของมากไม่มีการสะสมสิ่งของมาก ๑

ไม่มีเภสัชมาก ไม่มีการสะสมเภสัชมาก ๑ ไม่มีกิจมาก ไม่มีกรณียมาก ฉลาดในกิจที่จะต้องทำ ๑ไม่เป็นผู้คลุกคลีด้วยคฤหัสถ์และบรรพชิต ด้วยการคลุกคลีกับคฤหัสถ์อันไม่สมควร ๑ เมื่อจะหลีกไปจากอาวาสนั้น ไม่มีความห่วงใยหลีกไป ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการอยู่มีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๓

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา อภินิวาเส กตเม ปญฺจ อาวาสมจฺฉรี โหติ กุลมจฺฉรี โหติ ลาภมจฺฉรี โหติ วณฺณมจฺฉรี โหติ ธมฺมมจฺฉรี โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา อภินิวาเส ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา สมวตฺถนิวาเส กตเม ปญฺจ น อาวาสมจฺฉรี โหติ น กุลมจฺฉรี โหติ น ลาภมจฺฉรี โหติ น วณฺณมจฺฉรี โหติ น ธมฺมมจฺฉรี โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา สมวตฺถนิวาเสติ ฯ

๑ ม. ยุ. อตินิวาเส ฯ อปรํปิ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. พฺยตฺโต ฯ ๓ ม. ยุ. สมวตฺถวาเส ฯ

อปรํปิ อีทิสเมว ฯ ๔ ม. น พฺยตฺโต ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในการอยู่ประจำที่ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉนคือ ภิกษุผู้อยู่ประจำที่เป็นผู้ตระหนี่ที่อยู่ ๑ ตระหนี่สกุล ๑ตระหนี่ลาภ ๑ ตระหนี่วรรณะ ๑ตระหนี่ธรรม ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในการอยู่ประจำที่ ๕ ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการอยู่มีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ภิกษุผู้อยู่มีกำหนดพอสมควร เป็นผู้ไม่ตระหนี่ที่อยู่ ๑ไม่ตระหนี่สกุล ๑ ไม่ตระหนี่ลาภ ๑ ไม่ตระหนี่วรรณะ ๑ ไม่ตระหนี่ธรรม ๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการอยู่มีกำหนดพอสมควร ๕ ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๔

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา กุลูปเก กตเม ปญฺจ อนามนฺตจาเร อาปชฺชติ รโหนิสชฺชาย อาปชฺชติ ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อาปชฺชติ มาตุคามสฺส อุตฺตริฉปฺปญฺจวาจาหิ ธมฺมํ เทเสนฺโต อาปชฺชติ กามสงฺกปฺปพหุโล วิหรติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา กุลูปเกติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้ มีอยู่ในภิกษุผู้เข้าสู่สกุล ๕ ประการ

เป็นไฉน คือ ภิกษุผู้เข้าไปสู่สกุลย่อมต้องอาบัติเพราะเที่ยวไปโดยไม่บอกลา ๑ ย่อมต้องอาบัติเพราะนั่งในที่ลับหูกับมาตุคาม ๑ ย่อมต้องอาบัติเพราะนั่งในที่ลับตากับมาตุคาม ๑ เมื่อแสดงธรรมแก่มาตุคามเกินกว่า ๕---๖ คำย่อมต้องอาบัติ ๑ ย่อมมากด้วยความดำริในกามอยู่ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ประการนี้แล มีอยู่ในภิกษุผู้เข้าไปสู่สกุล ฯ

จบสูตรที่ ๕

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา กุลูปกสฺส ภิกฺขุโน อติเวลํ กุเลสุ สํสฏฺฐสฺส วิหรโต กตเม ปญฺจ มาตุคามสฺส อภิณฺหทสฺสนํ ทสฺสเน สติ สํสคฺโค สํสคฺเค สติ วิสฺสาโส วิสฺสาเส สติ โอตาโร โอติณฺณจิตฺตสฺเสตํ ปาฏิกงฺขํ อนภิรโต วา พฺรหฺมจริยํ จริสฺสติ สงฺกิลิฏฺฐํ ๑ อาปตฺตึ อาปชฺชิสฺสติ สิกฺขํ วา ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺติสฺสติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา กุลูปกสฺส ภิกฺขุโน อติเวลํ กุเลสุ สํสฏฺฐสฺส วิหรโตติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้ ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เข้าไปสู่สกุล คลุก

คลีอยู่ในสกุลเกินเวลา ๕ ประการเป็นไฉน คือ การเห็นมาตุคามเนืองๆ ๑ เมื่อมีการเห็นย่อมมีการเกี่ยวข้อง ๑ เมื่อมีการเกี่ยวข้องย่อมมีการคุ้นเคย ๑ เมื่อมีการคุ้นเคยย่อมมีจิตจดจ่อ ๑เมื่อมีจิตจดจ่อแล้วพึงหวังผลข้อนี้คือ เธอย่อมไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ จักต้องอาบัติที่เศร้าหมอง หรือจักบอกคืนสิกขาลาเพศ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้แล ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เข้าไปสู่สกุล คลุกคลีอยู่ในสกุลเกินเวลา ฯ

จบสูตรที่ ๖

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา โภเคสุ กตเม ปญฺจ อคฺคิสาธารณา โภคา อุทกสาธารณา โภคา ราชสาธารณา โภคา โจรสาธารณา โภคา อปฺปิเยหิ ทายาเทหิ สาธารณา โภคา อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา โภเคสุ ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา โภเคสุ กตเม ปญฺจ โภเค นิสฺสาย อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สมฺมา สุขํ ปริหรติ มาตาปิตโร สุเขติ ปีเณติ สมฺมา สุขํ ปริหรติ ปุตฺตทารทาสกมฺมกรโปริเส สุเขติ ปีเณติ สมฺมา สุขํ ปริหรติ มิตฺตามจฺเจ สุเขติ ปีเณติ สมฺมา สุขํ ปริหรติ สมณพฺราหฺมเณสุ อุทฺธคฺคิกํ ทกฺขิณํ ปติฏฺฐาเปติ โสวคฺคิกํ สุขวิปากํ สคฺคสํวตฺตนิกํ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา โภเคสูติ ฯ

๑ โป. ม. ยุ. อญฺญตรํ วา สงฺกิลิฏฺฐํ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะโภคทรัพย์ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉนคือ โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่ไฟ ๑ เป็นของทั่วไปแก่น้ำ ๑ เป็นของทั่วไปแก่พระราชา ๑เป็นของทั่วไปแก่โจร ๑ เป็นของทั่วไปแก่ทายาทผู้ไม่เป็นที่รัก ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะโภคทรัพย์ ๕ ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะโภคทรัพย์ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉนคือ เพราะอาศัยโภคทรัพย์ บุคคลจึงเลี้ยงตนให้เป็นสุข เอิบอิ่มบริหารให้เป็นสุขได้โดยชอบ ๑เลี้ยงมารดาบิดาให้เป็นสุข เอิบอิ่ม บริหารให้เป็นสุขได้โดยชอบ ๑ เลี้ยงบุตรภรรยา คนใช้คนงาน และบริวารให้เป็นสุขเอิบอิ่ม บริหารให้เป็นสุขได้โดยชอบ ๑ เลี้ยงมิตรและอำมาตย์ให้เป็นสุขเอิบอิ่ม บริหารให้เป็นสุขได้โดยชอบ ๑ ย่อมบำเพ็ญทักษิณาทานที่มีผลเลิศเป็นทางสวรรค์ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อสวรรค์ ในสมณพราหมณ์ทั้งหลาย ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลายอานิสงส์ในเพราะโภคทรัพย์ ๕ ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๗

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา อุสฺสูรภตฺเต กุเล กตเม ปญฺจ เย เต อติถี ปาหุนา เต น กาเลน ปฏิปูเชนฺติ ยา ตา พลิปฏิคฺคาหิกา เทวตา ตา น กาเลน ปฏิปูเชนฺติ เย เต สมณพฺราหฺมณา เอกภตฺติกา รตฺตูปรตา วิรตา วิกาลโภชนา เต น กาเลน ปฏิปูเชนฺติ ทาสกมฺมกรโปริสา วิมุขา กมฺมํ กโรนฺติ ตาวตกญฺเญว อสมเยน ภุตฺตํ อโนชวนฺตํ โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา อุสฺสูรภตฺเต กุเล ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา สมยภตฺเต กุเล กตเม ปญฺจ เย เต อติถี ปาหุนา เต กาเลน ปฏิปูเชนฺติ ยา ตา พลิปฏิคฺคาหิกา เทวตา ตา กาเลน ปฏิปูเชนฺติ เย เต สมณพฺราหฺมณา เอกภตฺติกา รตฺตูปรตา วิรตา วิกาลโภชนา เต กาเลน ปฏิปูเชนฺติ ทาสกมฺมกรโปริสา อวิมุขา กมฺมํ กโรนฺติ ตาวตกญฺเญว สมเยน ภุตฺตํ โอชวนฺตํ โหติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา สมยภตฺเต กุเลติ ฯถ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้ มีอยู่ในสกุลที่หุงต้มอาหารในเวลาสาย ๕ ประการเป็นไฉน คือ ย่อมไม่ได้ต้อนรับแขกที่ควรต้อนรับตามเวลา ๑ ไม่ได้บูชาเทวดาผู้รับพลีตามเวลา ๑ ไม่ได้ต้อนรับสมณพราหมณ์ผู้ฉันหนเดียว งดการฉันในเวลากลางคืน เว้นการฉันในเวลาวิกาลตามเวลา ๑พวกคนใช้ คนงาน และบริวารหลบหน้าทำการงาน ๑ อาหารที่บริโภคตามเวลาที่ไม่ควรเช่นนั้นไม่มีโอชา ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้แล มีอยู่ในสกุลที่หุงต้มอาหารในเวลาสาย ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการนี้ มีอยู่ในสกุลที่หุงต้มอาหารตามเวลา ๕ประการเป็นไฉน คือ ย่อมได้ต้อนรับแขกที่ควรต้อนรับตามเวลา ๑ย่อมได้บูชาเทวดาผู้รับพลีตามเวลา ๑ ย่อมได้ต้อนรับสมณพราหมณ์ผู้ฉันหนเดียวงดการฉันในเวลากลางคืน เว้นการฉันในเวลาวิกาลตามเวลา ๑ คนใช้ คนงานและบริวารย่อมไม่หลบหน้าทำการงาน ๑ อาหารที่บริโภคตามเวลาที่ควรเช่นนั้นย่อมมีโอชา ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการนี้แล มีอยู่ในสกุลที่หุงต้มอาหารตามเวลา ฯ

จบสูตรที่ ๘

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา กณฺหสปฺเป กตเม ปญฺจ อสุจิ ทุคฺคนฺโธ สภีรุ สปฺปฏิภโย มิตฺตทุพฺภี อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา กณฺหสปฺเป เอวเมว โข ภิกฺขเว ปญฺจิเม อาทีนวา มาตุคาเม กตเม ปญฺจ อสุจิ ทุคฺคนฺโธ สภีรุ สปฺปฏิภโย มิตฺตทุพฺภี อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา มาตุคาเมติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในงูเห่า ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ เป็นสัตว์ไม่สะอาด ๑ มีกลิ่นเหม็น ๑ มีความน่ากลัวมาก ๑ มีภัยเฉพาะหน้า ๑ มักประทุษร้ายมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในงูเห่า ๕ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในมาตุคาม ๕ ประการฉันนั้นเหมือนกัน ๕ ประการเป็นไฉน คือ เป็นผู้ไม่สะอาด ๑ มีกลิ่นเหม็น ๑ มีความน่ากลัวมาก ๑มีภัยเฉพาะหน้า ๑มักประทุษร้ายมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในมาตุคาม ๕ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๙

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา กณฺหสปฺเป กตเม ปญฺจ โกธโน อุปนาหี โฆรวิโส ทุชิโวฺห มิตฺตทุพฺภี อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา กณฺหสปฺเป เอวเมว โข ภิกฺขเว ปญฺจิเม อาทีนวา มาตุคาเม กตเม ปญฺจ โกธโน อุปนาหี โฆรวิโส ทุชิโวฺห มิตฺตทุพฺภี ตตฺริทํ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส โฆรวิสตา เยภุยฺเยน ภิกฺขเว มาตุคาโม ติพฺพราโค ตตฺริทํ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส ทุชิวฺหตา เยภุยฺเยน ภิกฺขเว มาตุคาโม ปิสุณวาโจ ตตฺริทํ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส มิตฺตทุพฺภิตา เยภุยฺเยน ภิกฺขเว มาตุคาโม อติจารินี อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา มาตุคาเมติ ฯ

ทีฆจาริกวคฺโค ตติโย ฯา

ตสฺสุทฺทานํ

เทฺว ทีฆจาริกา วุตฺตา อภินิวาสมจฺฉรํ ๑

ทุเว กุลูปกา โภโค ๒ ภตฺตํ ๓ สปฺปาปเร ทุเวติ ฯ

______________

อาวาสิกวคฺโค จตุตฺโถ

๑ ม. อตินิวาสมจฺฉรี ฯ ยุ. ____มจฺฉเร ฯ ๒ โป. เทฺว กุลูปกํ โภคา ฯ ม. ทุเว

จ กุลูปกา โภคา ฯ ยุ. ทุเว จ ... ฯ ๓ โป. อุสฺสุรภตฺตํ กณฺหสปฺปา อปเร เทฺวติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในงูเห่า ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือเป็นสัตว์มักโกรธ ๑ มักผูกโกรธ ๑ มีพิษร้าย ๑ มีสองลิ้น ๑ มักประทุษร้ายมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในงูเห่า ๕ ประการนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในมาตุคาม ๕ ประการนี้ฉันนั้นเหมือนกัน ๕ ประการเป็นไฉน คือ เป็นผู้มักโกรธ ๑ มักผูกโกรธ ๑ มีพิษร้าย ๑ มีสองลิ้น ๑ มักประทุษร้ายมิตร ๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย ในโทษ ๕ ประการนั้นความที่มาตุคามเป็นผู้มีพิษร้าย คือ โดยมากมาตุคามมีราคะจัด ความที่มาตุคามเป็นผู้มีสองลิ้น คือ โดยมากมาตุคามมีวาจาส่อเสียด ความที่มาตุคามเป็นผู้มักประทุษร้ายมิตร คือ โดยมากมาตุคามมักประพฤตินอกใจ ดูกรภิกษุทั้งหลายโทษในมาตุคาม ๕ ประการนี้แล ฯ

จบสูตรที่ ๑๐

จบทีฆจาริกวรรคที่ ๓

__________________

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ทีฆจาริกสูตรที่ ๑ ๒. ทีฆจาริกสูตรที่ ๒

๓. อภินิวาสสูตร ๔. มัจฉรสูตร

๕. กุลุปกสูตรที่ ๑ ๖. กุลุปกสูตรที่ ๒

๗. โภคสูตร ๘. ภัตตสูตร

๙. สัปปสูตรที่ ๑ ๑๐. สัปปสูตรที่ ๒ ฯ