ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒

สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานโดยอนันตรปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอนันตรปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายที่เกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย (พึงให้พิสดารอย่างนี้ทั้งหมด) (๓)(แม้ในอาสวทุกะ อนันตรปัจจัยก็พึงทำไว้เหมือนกับทุกะนี้ อาวัชชนะก็ดี วุฏฐานะก็ดี ท่านแสดงไว้อย่างนี้ ย่อ ทั้งหมดบริบูรณ์แล้ว พึงทำให้เหมือนกับอาสวทุกะ ไม่มีความต่างกัน)

จบ อาสวสาสวทุกะ

๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๔๐๕} [๑๑๕] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะอาศัย สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะอาศัยกามาสวะเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) อวิชชาสวะอาศัยภวาสวะเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) อวิชชาสวะอาศัยทิฏฐาสวะเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วย อาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยกามาสวะที่สัมปยุตด้วยอาสวะเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัยทั้งหมด) (๓)[๑๑๖] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และสภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)[๑๑๗] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ

อาศัยกามาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัยทั้งหมด) (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะและสภาวธรรมที่เป็นอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะ ทั้งที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะอาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะและกามาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)

(พึงผูกให้เป็นจักรนัย ทุก ๆ ปัจจัยพึงจัดไว้อย่างนี้)

๑. ปัจจยานุโลม ๒.สังขยาวาร

สุทธนัย

{๔๐๖} [๑๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร ย่อ)

ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาร

(ไม่มีวิปากปัจจัย)

ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นอธิปัตยาทิปัจจัย

{๔๐๗} [๑๑๙] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (ไม่มีบทที่มีนเหตุเป็นมูล) เพราะนปุเรชาตปัจจัย เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย (ย่อ)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๔๐๘} [๑๒๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

(จบ ปฏิจจวาร)

(การนับทั้ง ๒ อย่างนอกนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี บริบูรณ์แล้วอย่างนี้เหมือนกับปฏิจจวาร)

๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๔๐๙} [๑๒๑] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)

อารัมมณาทิปัจจัย

{๔๑๐} [๑๒๒] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะจึงเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ สภาวธรรมที่เป็นอาสวะจึงเกิดขึ้น (๒)